Kompas Jutra w klasie 4 – co się zmieniło w polskim, matematyce i przyrodzie
Krótka odpowiedź
Kompas Jutra w klasie 4 oznacza, że od 1 września 2026 r. uczniowie klasy 4 uczą się według nowej podstawy programowej z rozporządzenia Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r., także z polskiego, matematyki i przyrody, a klasy 5–8 kontynuują naukę według dotychczasowej podstawy.

W skrócie
- Nowa podstawa programowa obowiązuje od 1 września 2026 r. w klasach 1 i 4 (Dz.U. 2026 poz. 378).
- Klasy 5–8 uczą się w 2026/2027 według dotychczasowej podstawy; wyjątek to edukacja zdrowotna.
- Najpewniejsze źródło zmian to tekst rozporządzenia – warto zrobić tabelę porównawczą wymagań dla każdego przedmiotu.
- W polskim klas 4–6 nie ma podziału na lektury obowiązkowe i uzupełniające.
- Rok warto zaplanować: analiza wymagań, diagnoza, sprawdzian półroczny, zajęcia w terenie.
Reforma programowa nazwana przez MEN „Kompas Jutra” wchodzi do szkół stopniowo. W roku szkolnym 2026/2027 nowa podstawa programowa obowiązuje w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej. Nauczyciele klas 4 pracują więc w tym roku według innych wymagań niż ich koledzy uczący w klasach 5–8. Poniżej wyjaśniono, skąd brać informacje o zmianach i jak przygotować rok w trzech przedmiotach: polskim, matematyce i przyrodzie.
Od kiedy obowiązuje nowa podstawa programowa w klasie 4?

Od 1 września 2026 r. Podstawa została określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz.U. 2026 poz. 378). Rozporządzenie zmieniono 8 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 958), między innymi w zakresie edukacji zdrowotnej. Równolegle, 12 marca 2026 r., podpisano zmianę rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania.
Nowa podstawa wchodzi rocznikami: w 2026/2027 dotyczy klas 1 i 4, a w kolejnych latach obejmuje następne klasy. Uczniowie klas 5–8 w roku 2026/2027 uczą się według dotychczasowej podstawy. Wyjątkiem jest edukacja zdrowotna, którą od 2026/2027 realizuje się według nowej podstawy także w klasach 5–8.
Jak sprawdzić, co dokładnie się zmieniło?

Najpewniejszym źródłem jest tekst rozporządzenia, a nie streszczenia w internecie. Praktyczny sposób:
- Pobierz tekst podstawy z Dziennika Ustaw lub ze strony MEN.
- Wypisz wymagania dla swojego przedmiotu dla klas 4–6 (lub 4–8).
- Porównaj je z programem nauczania, którego używasz. Nowy program powinien być dopuszczony do nowej podstawy.
- Zaznacz kolorami: treści bez zmian, treści przesunięte do innej klasy, treści nowe i usunięte.
- Na tej podstawie popraw rozkład materiału i wymagania na oceny.
Taka tabela przydaje się też na zebraniu z rodzicami i przy rozmowie z nauczycielem, który przejmie klasę w kolejnym roku.
Co sprawdzić w języku polskim w klasie 4?
Przy porównaniu wymagań z języka polskiego zwróć uwagę na:
- lektury – w nowej podstawie dla klas 4–6 nie ma podziału na lektury obowiązkowe i uzupełniające: uczniowie czytają w każdym roku co najmniej 4 dłuższe teksty, wybrane wspólnie z nauczycielem z listy przykładowych tekstów do omówienia w klasach IV–VIII lub spoza niej,
- kształcenie językowe – w jakiej kolejności pojawiają się części mowy, zdanie i wypowiedzenie, pisownia,
- tworzenie wypowiedzi – jakie formy wypowiedzi uczeń ma poznać w klasach 4–6,
- pisownię w materiałach – niezależnie od reformy od 1 stycznia 2026 r. obowiązują zmiany kilkunastu zasad pisowni uchwalone przez Radę Języka Polskiego (m.in. wielkie i małe litery, pisownia łączna i rozdzielna, łącznik), więc warto sprawdzić, czy materiały do dyktand i ćwiczeń są z nimi zgodne.
Co sprawdzić w matematyce w klasie 4?
W matematyce porównanie warto zrobić działami:
- liczby naturalne i działania pamięciowe,
- działania pisemne i zadania tekstowe,
- miary, czas, pieniądze, odczytywanie danych,
- geometria: odcinki, kąty, wielokąty, pole prostokąta,
- ułamki zwykłe i dziesiętne – w której klasie i w jakim zakresie się pojawiają.
Przy każdym dziale sprawdź, czy wymaganie jest w nowej podstawie przypisane do etapu 4–6 i czy nie przesunięto go do innej klasy w twoim programie nauczania.
Co sprawdzić w przyrodzie w klasie 4?

Przyroda w klasie 4 jest pierwszym zetknięciem ucznia z przedmiotem przyrodniczym. Przy analizie wymagań zwróć uwagę na:
- jak uczeń ma prowadzić obserwacje i proste doświadczenia,
- jakie zajęcia w terenie przewiduje podstawa,
- które treści dotyczą najbliższej okolicy: roślin, zwierząt, gleby, wody i powietrza,
- jak rozłożono treści między klasy 4, 5 i 6.
Jak zaplanować rok szkolny w klasie 4 po reformie?
- Wrzesień: analiza wymagań i poprawiony rozkład materiału.
- Październik–styczeń: pierwsze działy, krótkie kartkówki diagnozujące, co uczniowie wynieśli z klas 1–3.
- Styczeń: sprawdzian półroczny obejmujący działy z pierwszego półrocza.
- Luty–czerwiec: kolejne działy, zajęcia w terenie (przyroda), lektury i formy wypowiedzi (polski).
- Czerwiec: notatka dla siebie, co zmienić w rozkładzie w kolejnym roku.
Gotowe materiały do klasy 4 po reformie
Cykle lekcji z polskiego, klasa 4 – pakiet – 5 cykli z lektur, ze scenariuszami, kartami pracy i sprawdzianami; dla nauczyciela, który buduje rok od lektur.
Sprawdziany półroczne, klasa 4 – wszystkie przedmioty (pakiet) – 4 sprawdziany w grupach A i B z kluczem na styczeń.
Edukacja zdrowotna, klasa 4 – pakiet 8 zestawów – 56 kart pracy do przedmiotu, który od 2026/2027 realizuje się według nowej podstawy.
Sprawdziany z lektur, klasa 4 – pakiet – sprawdziany z kartami lektur; zobacz też stronę sprawdziany z lektur.
Zadania i błędy z matematyki klasy 4 opisano w poradniku Dodawanie i odejmowanie w pamięci w klasie 4, a o edukacji zdrowotnej – w Edukacja zdrowotna w klasie 4 bez podręcznika.
Jak przygotować tabelę porównawczą wymagań?

Tabelę wystarczy zrobić raz na przedmiot. Proponowane kolumny:
- Dział lub temat z rozkładu materiału.
- Numer wymagania z nowej podstawy programowej.
- Status: bez zmian, nowe, przesunięte, usunięte.
- Materiały: czy dotychczasowe karty pracy i sprawdziany pasują, czy trzeba je zmienić.
- Uwagi: na przykład konieczność zajęć w terenie albo doświadczenia.
Wypełnienie tabeli zajmuje zwykle jedno popołudnie, a potem znacznie ułatwia przygotowanie wymagań na oceny i sprawdzianów. Warto podzielić się nią z innymi nauczycielami tego samego przedmiotu w szkole, bo każdy z nich w ciągu kilku lat będzie uczył klasy objęte reformą.
Jak rozmawiać z rodzicami uczniów klasy 4 o reformie?
Rodzice często pytają, czy ich dziecko uczy się „inaczej” niż starsze rodzeństwo. Na zebraniu wystarczy krótko wyjaśnić, że od 1 września 2026 r. klasa 4 pracuje według nowej podstawy, przedstawić plan działów na rok i zasady oceniania. Lepiej nie opisywać zmian ogólnikami, tylko pokazać dwa lub trzy konkretne przykłady z tabeli porównawczej.
Dobrze też przypomnieć, że uczniowie, którzy w czerwcu 2026 r. ukończyli klasę 3, przechodzą do klasy 4 już objętej reformą, więc pierwsze tygodnie warto poświęcić na sprawdzenie, jak radzą sobie z czytaniem, pisaniem i liczeniem. Krótka diagnoza wstępna pomaga dobrać tempo pracy w każdym z trzech przedmiotów i zaplanować powtórki.
Materiały do tego tematu
Najczęstsze pytania
Czy Kompas Jutra dotyczy klasy 5 w roku 2026/2027?
Nie. W roku 2026/2027 nowa podstawa obowiązuje w klasach 1 i 4. Klasy 5–8 uczą się według dotychczasowej podstawy, z wyjątkiem edukacji zdrowotnej.
Czy muszę zmienić program nauczania w klasie 4?
Program nauczania musi być zgodny z obowiązującą podstawą programową. Program przedstawia nauczyciel, a dopuszcza go do użytku dyrektor szkoły po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej.
Gdzie znaleźć tekst nowej podstawy programowej?
W Dzienniku Ustaw (Dz.U. 2026 poz. 378 i zmiana poz. 958) oraz na stronie MEN poświęconej reformie Kompas Jutra.
Czy materiały „podstawa 2017” nadają się do klasy 4?
Mogą być pomocne, ale przed użyciem trzeba sprawdzić, czy ich treści są zgodne z nowymi wymaganiami dla klasy 4.
Źródła
- Dz.U. 2026 poz. 378 – podstawa programowa dla szkoły podstawowej (ELI)
- MEN – Kompas Jutra: konsultacje publiczne podstawy programowej i ramowych planów nauczania
- Kuratorium Oświaty w Warszawie – nowe podstawy programowe
- Dz.U. 2026 poz. 958 – zmiana rozporządzenia (ELI)
- Ministerstwo Nauki – nowe zasady pisowni od 1 stycznia 2026 r.