Matura z WOS 2027: zadania z danymi, tekstami prawnymi i rozszerzoną odpowiedzią
Krótka odpowiedź
Na maturze z WOS 2027 zadania z danymi, wykresami i tekstami prawnymi rozwiązuje się, czytając najpierw polecenie, potem źródło, a zadanie rozszerzonej odpowiedzi – warte 5 albo 7 punktów z 50 – wymaga zrealizowania wszystkich aspektów tematu we właściwej formie, strukturze i logice wywodu.

W skrócie
- Egzamin z WOS na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut i daje 50 punktów (informator CKE).
- Arkusz składa się z wiązek zadań (2–4 zadania w jednym kontekście) oraz zadań pojedynczych, a na końcu stoi jedno zadanie rozszerzonej odpowiedzi za 5 albo 7 punktów.
- Zadania zamknięte i krótkiej odpowiedzi to 1 albo 2 punkty. W zadaniach opisowych każde poprawne rozwiązanie inne niż przykładowe może dostać pełną punktację, jeśli jest merytorycznie poprawne i zgodne z poleceniem.
- Zadanie rozszerzonej odpowiedzi polega na rozważeniu tezy, porównaniu rozwiązań albo napisaniu krótkiej wypowiedzi (np. wystąpienia, artykułu) w odpowiedzi na materiał źródłowy.
- Ten poradnik dotyczy typów zadań. O tym, która wersja matury (22 czy 19–21) obowiązuje ucznia, piszemy w osobnym artykule o wersjach matury z WOS 2027.
Jak CKE opisuje zadania z materiałem źródłowym

Informator CKE o maturze z WOS (dla liceum od 2025/2026 i technikum od 2026/2027) mówi, że w arkuszu mogą wystąpić zadania zamknięte oraz otwarte krótkiej odpowiedzi i z luką – takie, w których zdający podaje nazwę, nazwisko lub liczbę albo formułuje krótką wypowiedź (uzasadnienie, porównanie, wyjaśnienie zjawiska). Zadania odnoszą się do 15 obszarów wymagań, od koncepcji człowieka i dobra wspólnego, przez prawo, ustrój III Rzeczypospolitej i formy ustroju współczesnych państw, po politykę zagraniczną Polski po 1989 r. i zmiany na świecie po 1989 r.
Materiały źródłowe w arkuszu to m.in. teksty (także fragmenty aktów prawnych), dane liczbowe, wykresy, mapy i schematy. Nasze arkusze próbne opisują ten układ tak samo, ale pamiętaj: są to materiały autorskie, nie arkusze CKE.
Zadania z danymi i wykresami: cztery nawyki

- Najpierw tytuł, jednostka i rok. Wykres „w procentach” i wykres „w tysiącach osób” prowadzą do różnych wniosków. Rok danych bywa częścią odpowiedzi – dane mogą być historyczne, a polecenie pyta o stan opisany w źródle.
- Odróżniaj odczyt od wniosku. Polecenie „podaj” wymaga liczby lub nazwy, a „wyjaśnij” i „uzasadnij” – zdania z odwołaniem do danych. Brak odwołania do danych to typowy powód utraty punktu w zadaniach z uzasadnieniem.
- Uważaj na różnicę „o ile punktów procentowych” i „o ile procent”. To dwa różne pytania i dwa różne rachunki; wystarczy prosta kalkulacja, ale łatwo ją pomylić, gdy brakuje czasu. Zadania mogą wymagać prostego obliczenia; kalkulator prosty jest według komunikatu CKE o przyborach fakultatywny (przynosi go zdający albo zapewnia szkoła) – zapytaj w szkole, jak będzie u Ciebie.
- Nie przenoś wiedzy z innych lat. Jeśli źródło podaje dane z konkretnego roku, odpowiadasz na jego podstawie, nawet jeśli pamiętasz nowsze liczby. Fakty zależne od czasu (skład organów, wyniki wyborów, przepisy) sprawdzaj w aktualnych, urzędowych źródłach, a nie z podręcznika sprzed kilku lat.
Zadania z tekstem prawnym

Teksty prawne w arkuszach wyglądają inaczej niż fragmenty podręcznika: mają numerowane artykuły, ustępy i punkty, zdania warunkowe, wyjątki. Pomaga prosty schemat:
- Podkreśl podmiot (kto ma obowiązek lub prawo), czynność i warunek („jeżeli…”, „z wyjątkiem…”).
- Sprawdź, czy polecenie pyta o treść przepisu, czy o jego zastosowanie do opisanej sytuacji. W drugim przypadku dopasowujesz fakty z opisu do przesłanek z tekstu.
- Cytuj numer przepisu tylko wtedy, gdy polecenie tego wymaga. Odpowiedź bywa oceniana za treść, a nie za samą sygnaturę artykułu.
- Pamiętaj o stanie prawnym. Nasze materiały i poradniki sprawdzamy na dzień weryfikacji, ale przepisy się zmieniają; przed maturą warto zajrzeć do aktualnych tekstów jednolitych w ISAP.
Zadania z tekstem prawnym ćwiczy się najlepiej na pełnych arkuszach – wtedy widać też, ile czasu zajmuje wiązka, bo teksty prawne czyta się dłużej niż wykresy.
Zadanie rozszerzonej odpowiedzi: co daje punkty

Według informatora CKE zadanie rozszerzonej odpowiedzi może być warte 5 albo 7 punktów. Punkty zależą od liczby zrealizowanych aspektów tematu (w pełni lub częściowo) oraz od formy, struktury i logiki wywodu.
Dla zadania za 7 punktów CKE opisuje to tak:
- 7 pkt – w pełni zrealizowane trzy aspekty tematu i właściwa forma, struktura i logika wywodu,
- 6 pkt – dwa aspekty w pełni i jeden częściowo (z właściwą formą) albo trzy aspekty w pełni bez spełnionej formy,
- niżej – kolejne kombinacje aspektów pełnych i częściowych, aż do 0 pkt za brak zrealizowanego aspektu.
Dla zadania za 5 punktów analogicznie liczą się dwa aspekty: 5 pkt za oba w pełni z właściwą formą, 4 pkt za jeden w pełni i jeden częściowo z właściwą formą albo oba w pełni bez właściwej formy, i dalej w dół.
Praktyczne wnioski z tej konstrukcji:
- Policz aspekty w poleceniu zanim zaczniesz pisać. Każdy ma dostać własny akapit; pominięcie jednego aspektu kosztuje więcej niż niedoskonała forma.
- Forma i struktura to osobny „zysk”. Wstęp z tezą, rozwinięcie z argumentami i krótkie podsumowanie – wystarczy, ale muszą być widoczne.
- Argument = twierdzenie + wyjaśnienie + odniesienie do materiału lub wiedzy. Samo wymienienie pojęć („pluralizm, demokracja”) nie jest aspektem zrealizowanym w pełni.
- Wiedza własna ma uzupełniać materiał źródłowy, a nie go zastępować – CKE opisuje zadanie jako oparte na materiale i wiedzy własnej.
- Neutralność tonu. W tematach politycznych oceniana jest argumentacja i merytoryka, nie poglądy. Pisz opisowo, z odwołaniami do faktów i przepisów.
Jak ćwiczyć
Proponujemy cztery kroki, które dobrze wpisują się w cykl od listopada do maja (pełny kalendarz: plan powtórek do matury 2027):
- Arkusz diagnostyczny w pełnym czasie – zaznacz, które typy zadań zabrały najwięcej minut.
- Powtórka obszarów, w których tracisz punkty – według 15 obszarów z informatora.
- Osobne ćwiczenie rozszerzonej odpowiedzi – po jednym zadaniu tygodniowo, z oceną według kluczy.
- Próba generalna na kolejnym arkuszu – w warunkach egzaminacyjnych.
Do takiego treningu przygotowaliśmy pakiet 4 arkuszy próbnych z WOS na poziomie rozszerzonym – wszystkie z zasadami oceniania; razem pokrywają wymagania podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 1019), zakres rozszerzony. Osobno możesz kupić
arkusz próbny 2 lub
arkusz próbny 3, jeśli chcesz zacząć od jednego. Są to materiały autorskie, przygotowane z pomocą narzędzi AI i sprawdzone; nie zastępują arkuszy CKE.
Pakiet do pobraniaMatura 2027 z WOS – poziom rozszerzony, pakiet 4 arkuszy próbnych z zasadami oceniania
37,99 złMateriał do pobraniaMatura 2027 z WOS – poziom rozszerzony, arkusz próbny 2 z zasadami oceniania
15,99 złMateriał do pobraniaMatura 2027 z WOS – poziom rozszerzony, arkusz próbny 3 z zasadami oceniania
15,99 zł
O ogólnym układzie arkusza przeczytasz w poradniku Matura z WOS na poziomie rozszerzonym 2027 – budowa arkusza, a pozostałe arkusze i terminy – w Matura 2027 – arkusze próbne i powtórki.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 4 materiałyMatura 2027 z WOS – poziom rozszerzony, pakiet 4 arkuszy próbnych z zasadami oceniania37,99 zł
Najczęstsze pytania
Ile punktów trzeba zdobyć za rozszerzoną odpowiedź?
Zadanie jest warte 5 albo 7 punktów, w zależności od arkusza; łącznie arkusz ma 50 punktów.
Czy w zadaniach z danymi potrzebny jest kalkulator?
Zadania mogą wymagać prostych obliczeń, a kalkulator prosty jest fakultatywny. Listę dozwolonych przyborów podaje komunikat dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. o materiałach i przyborach pomocniczych.
Czy muszę znać numery artykułów ustaw?
Informator opisuje zadania z użyciem materiałów źródłowych, w tym fragmentów przepisów; zwykle to treść przepisu i jej zastosowanie są istotne, a nie pamięciowe znanie numerów – sprawdzaj to w kluczu danego zadania.
Kiedy jest matura z WOS?
12 maja 2027 r. o godz. 9:00 (termin główny), a w terminie dodatkowym 7 czerwca 2027 r. – zobacz kalendarz matury 2027.