Próbna matura z matematyki rozszerzonej – zadania z rozwiązaniami
Krótka odpowiedź
W grudniu 2026 r. CKE nie udostępni próbnego arkusza z matematyki na poziomie rozszerzonym – tylko z poziomu podstawowego (18 grudnia o 9:00). Szkoła, która chce sprawdzić maturzystów z PR, musi przeprowadzić próbę sama, na arkuszu zbudowanym jak w informatorze CKE: 180 minut, 50 punktów, od 10 do 14 zadań otwartych i żadnych zamkniętych. Za sam wynik bez rozumowania egzaminator nie przyznaje punktów.

W grudniu 2026 r. CKE udostępni szkołom próbny arkusz z matematyki tylko na poziomie podstawowym – 18 grudnia o 9:00. Arkusza z matematyki na poziomie rozszerzonym nie będzie: wynika to z informacji dyrektora CKE z 30 września 2026 r. Szkoła, która chce sprawdzić maturzystów z PR, musi więc przeprowadzić próbę sama. Poniżej: jak to zorganizować, jak wygląda arkusz według informatora CKE i 7 oryginalnych zadań z rozwiązaniami oraz zasadami oceniania, które można od razu wykorzystać na lekcji.
W skrócie
- CKE w grudniu 2026: arkusza próbnego z matematyki na poziomie rozszerzonym nie będzie, tylko z poziomu podstawowego (18 grudnia).
- Próbę z PR organizuje szkoła – z arkuszem, którego uczniowie wcześniej nie widzieli, w pełnym czasie 180 minut.
- W artykule: opis arkusza według informatora CKE i 7 oryginalnych zadań z rozwiązaniami oraz zasadami oceniania.
- Gdzie giną punkty: zadania z parametrem, rozumowanie i zapis rozwiązania.
Czy CKE wyda próbną maturę z matematyki rozszerzonej w 2026 r.?
Nie. W grudniu 2026 r. CKE udostępnia arkusze maturalne z języka polskiego PP (17.12) i matematyki PP (18.12), a w styczniu 2027 r. z kilku przedmiotów niszowych. Matematyki PR na tej liście nie ma. Pełny harmonogram i plan powtórek do grudnia opisaliśmy w poradniku Próbna matura CKE w grudniu 2026 – plan powtórek. Zadania do arkusza podstawowego znajdziesz w artykule Próbna matura z matematyki podstawowej – zadania.
Jak zrobić próbną maturę z matematyki rozszerzonej w szkole?

- Termin. Najwygodniej zaraz po próbie CKE (14–18 grudnia 2026 r.), np. w poniedziałek 21 grudnia, po arkuszu PP z 18 grudnia, albo w drugim tygodniu stycznia, po przerwie świątecznej. Styczeń daje więcej czasu na powtórkę pochodnej i rachunku prawdopodobieństwa.
- Warunki. 180 minut, 50 punktów, samodzielna praca, start o stałej godzinie.
- Pomoce. Tak jak na maturze: linijka, cyrkiel, kalkulator prosty i broszura Wybrane wzory matematyczne. Co jest w karcie wzorów, a czego trzeba nauczyć się na pamięć, opisuje poradnik Matura z matematyki 2027 – karta wzorów.
- Arkusz. Można złożyć go z zadań z informatora i archiwalnych arkuszy CKE (uczniowie mogą je jednak znać) albo użyć gotowego arkusza próbnego przygotowanego do zestawu, z zasadami oceniania.
- Ocena. Zasadami oceniania etapami, tak jak robią to egzaminatorzy CKE. Wyniki warto zebrać w arkuszu, który pokaże łatwość zadań i działów.
Jak wygląda arkusz z matematyki rozszerzonej (Formuła 2023)?

- 180 min – czas na arkusz
- 50 pkt – do zdobycia
- 10–14 – zadań otwartych
Według informatora CKE egzamin na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut, a za wszystkie zadania można zdobyć 50 punktów. W arkuszu jest od 10 do 14 zadań otwartych – nie ma zadań zamkniętych. Część zadań tworzy wiązki: od dwóch do czterech zadań o wspólnym kontekście, z których każde da się rozwiązać niezależnie.
Zadania dzielą się na:
- krótkiej odpowiedzi (2–4 pkt) – trzeba zapisać krótkie rozumowanie,
- rozszerzonej odpowiedzi (5–6 pkt) – trzeba ułożyć strategię rozwiązania, przeprowadzić ją i sprawdzić wynik.
Za sam wynik bez rozumowania egzaminator nie daje punktów. Liczy się pełny tok rozwiązania, uwzględnienie warunków zadania (dziedzina, przedział, warunek na wyróżnik) i poprawne odwołania do twierdzeń. Zakres wyznacza podstawa programowa z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1019). Przy powtórce warto korzystać z aktualnych materiałów, bo część treści rozszerzonych usunięto w 2024 r. i nie trzeba ich już ćwiczyć.
Darmowe zadania z rozwiązaniami (poziom rozszerzony)

Zadania są oryginalne, ułożone w formule CKE. Razem 26 punktów – to mniej więcej połowa arkusza, więc nadają się na 90-minutową próbę albo dwie lekcje powtórkowe.
Zadanie 1. (0–2) Oblicz granicę ciągu o wyrazie ogólnym aₙ = (5n³ − 2n + 7) : (3 − 10n³).
Rozwiązanie
Dzielimy licznik i mianownik przez n³: aₙ = (5 − 2/n² + 7/n³) : (3/n³ − 10). Gdy n → ∞, ułamki z n w mianowniku dążą do 0, więc granica wynosi 5 : (−10) = −1/2.
Zasady oceniania: 2 pkt – poprawny wynik −1/2 z uzasadnieniem (podzielenie przez n³ lub równoważne). 1 pkt – poprawne przekształcenie wyrażenia, ale błąd rachunkowy przy obliczaniu granicy (np. zgubiony znak minus). 0 pkt – sam wynik bez rozumowania lub rozwiązanie błędne.
Zadanie 2. (0–2) Oblicz wartość wyrażenia log₃5 · log₅81 + log₄(1/8).
Rozwiązanie
Ze wzoru na zamianę podstawy logarytmu: log₅81 = log₃81 : log₃5, więc log₃5 · log₅81 = log₃81 = 4. Jeśli log₄(1/8) = x, to 4ˣ = 1/8, czyli 2²ˣ = 2⁻³, więc x = −3/2. Wartość wyrażenia: 4 + (−3/2) = 5/2.
Zasady oceniania: 2 pkt – wynik 5/2 z obliczeniami. 1 pkt – poprawnie obliczona jedna z części (log₃5 · log₅81 = 4 albo log₄(1/8) = −3/2). 0 pkt – w pozostałych przypadkach.
Zadanie 3. (0–5) Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie x² − 2mx + m² − 2m + 3 = 0 ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x₁, x₂ spełniające warunek 1/x₁ + 1/x₂ > 1.
Rozwiązanie
- Warunek istnienia dwóch różnych pierwiastków: Δ = 4m² − 4(m² − 2m + 3) = 8m − 12 > 0, czyli m > 3/2.
- Wzory Viète’a: x₁ + x₂ = 2m, x₁ · x₂ = m² − 2m + 3 = (m − 1)² + 2 > 0 dla każdego m, więc żaden pierwiastek nie jest równy 0.
- 1/x₁ + 1/x₂ = (x₁ + x₂) : (x₁x₂) = 2m : (m² − 2m + 3).
- Mianownik jest dodatni, więc nierówność 2m : (m² − 2m + 3) > 1 jest równoważna nierówności 2m > m² − 2m + 3. Dalej m² − 4m + 3 < 0, czyli (m − 1)(m − 3) < 0, więc m ∈ (1, 3).
- Część wspólna z warunkiem z punktu 1: m ∈ (3/2, 3).
Zasady oceniania: 1 pkt – rozwiązanie warunku Δ > 0 (m > 3/2). 1 pkt – zapisanie 1/x₁ + 1/x₂ za pomocą sumy i iloczynu pierwiastków. 1 pkt – uzasadnienie, że x₁x₂ > 0, i zapisanie nierówności 2m > m² − 2m + 3. 1 pkt – rozwiązanie tej nierówności: m ∈ (1, 3). 1 pkt – odpowiedź końcowa jako część wspólna obu warunków. Uwaga: jeśli zdający zapisze Δ ≥ 0 zamiast Δ > 0, nie otrzymuje punktu za ten warunek. Jeśli pomnoży nierówność przez x₁x₂ bez uzasadnienia znaku, nie otrzymuje trzeciego punktu.
Zadanie 4. (0–4) Rozwiąż równanie 4cos²x + 4sin x − 1 = 0 w przedziale ⟨−π, 2π⟩.
Rozwiązanie
Z jedynki trygonometrycznej cos²x = 1 − sin²x, więc 4 − 4sin²x + 4sin x − 1 = 0, czyli 4sin²x − 4sin x − 3 = 0. Podstawiamy t = sin x, t ∈ ⟨−1, 1⟩: 4t² − 4t − 3 = 0, Δ = 16 + 48 = 64, t = 3/2 lub t = −1/2. Wartość 3/2 odrzucamy, bo sinus nie przyjmuje wartości większych od 1. Zostaje sin x = −1/2, czyli x = −π/6 + 2kπ lub x = 7π/6 + 2kπ, k całkowite. W przedziale ⟨−π, 2π⟩: x ∈ {−5π/6, −π/6, 7π/6, 11π/6}.
Zasady oceniania: 1 pkt – sprowadzenie do równania kwadratowego z jedną funkcją (sin x). 1 pkt – rozwiązanie równania kwadratowego i odrzucenie t = 3/2 z uzasadnieniem. 1 pkt – zapisanie rozwiązań ogólnych równania sin x = −1/2. 1 pkt – wszystkie cztery rozwiązania z przedziału i żadnego nadmiarowego.
Zadanie 5. (0–3) Rzucamy pięć razy symetryczną czworościenną kostką do gry, której ściany są oznaczone liczbami 1, 2, 3, 4. Oblicz prawdopodobieństwo, że ściana z liczbą 4 wypadnie co najmniej dwa razy.
Rozwiązanie
To schemat Bernoulliego: n = 5, p = 1/4, q = 3/4. Najprościej przez zdarzenie przeciwne (0 lub 1 sukces):
- P(0) = (3/4)⁵ = 243/1024,
- P(1) = 5 · (1/4) · (3/4)⁴ = 405/1024.
P(co najmniej 2) = 1 − 243/1024 − 405/1024 = 376/1024 = 47/128 (ok. 0,367).
Zasady oceniania: 1 pkt – rozpoznanie schematu Bernoulliego i zdarzenia przeciwnego. 1 pkt – poprawne P(0) i P(1). 1 pkt – poprawny wynik 47/128.
Zadanie 6. (0–6) Prostokąt ABCD ma wierzchołki A i B na osi Ox, a wierzchołki C i D na wykresie funkcji f(x) = 27 − 3x² (nad osią Ox). Wyznacz wymiary prostokąta o największym polu i oblicz to pole.
Rozwiązanie
- Bok CD jest równoległy do AB, czyli do osi Ox, więc punkty C = (c, f(c)) i D = (d, f(d)) mają równe rzędne: 27 − 3c² = 27 − 3d². Ponieważ c ≠ d, to d = −c. Przyjmujemy C = (a, 27 − 3a²), D = (−a, 27 − 3a²), gdzie a > 0.
- Wierzchołki C i D leżą nad osią Ox, gdy 27 − 3a² > 0, czyli a ∈ (0, 3).
- Pole: P(a) = 2a · (27 − 3a²) = 54a − 6a³.
- Pochodna: P'(a) = 54 − 18a². P'(a) = 0 dla a = √3 (a = −√3 nie należy do dziedziny).
- P'(a) > 0 dla a ∈ (0, √3) i P'(a) < 0 dla a ∈ (√3, 3), więc w a = √3 funkcja ma maksimum, które jest jej największą wartością.
- Wymiary: podstawa 2√3, wysokość 27 − 9 = 18. Największe pole: P = 36√3.
Zasady oceniania: 1 pkt – opis wierzchołków jedną zmienną. 1 pkt – dziedzina a ∈ (0, 3). 1 pkt – wzór funkcji pola. 1 pkt – pochodna i jej miejsce zerowe w dziedzinie. 1 pkt – uzasadnienie, że to maksimum (znak pochodnej lub monotoniczność). 1 pkt – wymiary 2√3 i 18 oraz pole 36√3. Bez badania znaku pochodnej uczeń traci punkt za uzasadnienie.
Zadanie 7. (0–4) Okrąg ma równanie (x − 1)² + (y + 1)² = 20. Punkt A = (3, 3) leży na tym okręgu. Wyznacz równanie stycznej do okręgu w punkcie A. Oblicz pole trójkąta, który ta styczna tworzy z osiami układu współrzędnych.
Rozwiązanie
Środek okręgu to S = (1, −1). Sprawdzenie: (3 − 1)² + (3 + 1)² = 4 + 16 = 20, więc A leży na okręgu. Styczna w punkcie A jest prostopadła do promienia SA, a wektor SA = (2, 4). Równanie stycznej: 2(x − 3) + 4(y − 3) = 0, czyli x + 2y − 9 = 0 (y = −1/2 x + 9/2). Punkty przecięcia z osiami to (9, 0) i (0, 9/2). Pole trójkąta: 1/2 · 9 · 9/2 = 81/4.
Zasady oceniania: 1 pkt – odczytanie środka S = (1, −1) i wyznaczenie wektora SA (albo współczynnika kierunkowego prostej SA równego 2). 1 pkt – warunek prostopadłości stycznej do SA (wektor normalny albo współczynnik kierunkowy −1/2). 1 pkt – równanie stycznej x + 2y − 9 = 0. 1 pkt – pole 81/4.
Na czym uczniowie tracą punkty na maturze rozszerzonej?

- Pominięte warunki. W zadaniu z parametrem brak Δ > 0, w trygonometrii brak odrzucenia rozwiązania spoza ⟨−1, 1⟩, w optymalizacji brak dziedziny.
- Brak uzasadnienia ekstremum. Samo P'(a) = 0 nie wystarczy – trzeba zbadać znak pochodnej.
- Rozwiązania spoza przedziału. W równaniach trygonometrycznych uczniowie wypisują rozwiązania ogólne i nie wybierają tych z zadanego przedziału albo gubią rozwiązania ujemne.
- Sam wynik. Poprawna liczba bez rozumowania daje zwykle 0 punktów.
- Czas. 180 minut na 50 punktów to ok. 3,5 minuty na punkt. Uczeń, który utknie na jednym zadaniu za 6 punktów, traci czas na łatwiejsze zadania krótkiej odpowiedzi.
Po próbie warto policzyć łatwość każdego zadania i działu. Pokaże to, co powtórzyć do maja: najczęściej są to pochodna, równania trygonometryczne i zadania z parametrem. Na powtórkę tematyczną dobrze sprawdzają się zestawy „najczęstszych zadań”, a wszystkie materiały maturalne są zebrane na stronie Matura z matematyki 2027.
Który materiał na jakim etapie nauki?
Pierwszy krok: rozwiąż 7 zadań z tego artykułu na czas, a potem sprawdź je z zasadami oceniania. Poniższe materiały są autorskie (przygotowane z pomocą narzędzi AI i sprawdzone), nie są arkuszami CKE.
- Na początek:
Matura 2027 z matematyki (poziom rozszerzony) – pakiet 4 arkuszy próbnych z zasadami oceniania – pakiet arkuszy próbnych PR z zasadami oceniania – do szkolnej próby, której CKE w grudniu nie przygotowuje.
- Do systematycznej pracy:
Matura 2027 z matematyki (poziom rozszerzony) – pakiet 10 zestawów „najczęstsze zadania maturalne” – 10 zestawów najczęstszych zadań maturalnych z PR według działów – do powtórek przed arkuszem.
- Na dalszy etap:
Matura 2027 z matematyki – komplet 8 arkuszy próbnych i 22 zestawów najczęstszych zadań (PP i PR) – komplet materiałów z matematyki (PP i PR) – dla maturzystów, którzy chcą jednej, spójnej oferty do maja.
Więcej materiałów znajdziesz w hubie: Matura z matematyki 2027. Powiązane poradniki: Próbna matura z matematyki (poziom podstawowy) – zadania z rozwiązaniami, Próbna matura CKE w grudniu 2026 – plan powtórek, Matura z matematyki 2027 – karta wzorów.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 30 materiałówMatura 2027 z matematyki – komplet 8 arkuszy próbnych i 22 zestawów najczęstszych zadań (PP i PR)102,99 zł
- Pakiet: 10 materiałówMatura 2027 z matematyki (poziom rozszerzony) – pakiet 10 zestawów „najczęstsze zadania maturalne”64,99 zł
- Pakiet: 4 materiałyMatura 2027 z matematyki (poziom rozszerzony) – pakiet 4 arkuszy próbnych z zasadami oceniania37,99 zł
Najczęstsze pytania
Czy próbna matura rozszerzona z matematyki jest obowiązkowa?
Nie. Próba CKE jest dobrowolna, a próbę PR z matematyki szkoła organizuje sama i sama decyduje o terminie i formie.
Czy na próbnej maturze PR można używać kalkulatora?
Tak, ale tylko prostego, tak jak na maturze. Kalkulator naukowy czy graficzny jest niedozwolony.
Czy w arkuszu rozszerzonym są zadania zamknięte?
Według informatora CKE dla Formuły 2023 nie – arkusz ma od 10 do 14 zadań otwartych, krótkiej i rozszerzonej odpowiedzi.
Ile punktów to dobry wynik w grudniu?
Grudniowa próba pokazuje stan przygotowania w połowie roku, a część działów (np. rachunek różniczkowy) bywa jeszcze nieprzerobiona. Wynik warto czytać zadaniami i działami, a nie tylko w procentach.
Kiedy jest matura z matematyki w 2027 r.?
Sesja główna zaczyna się 4 maja 2027 r. Szczegóły są w komunikacie CKE o harmonogramie i w poradniku o próbnej maturze w grudniu.
Podsumowanie i następny krok
Skoro CKE nie udostępnia arkusza z matematyki rozszerzonej, próbę trzeba ułożyć samemu, w pełnym czasie i z zasadami oceniania w układzie CKE. Następny krok: wybierz termin próby, przygotuj arkusz nieznany uczniom i omów wyniki zadaniami.