Lektury na maturę 2027 – lista obowiązkowa
Krótka odpowiedź
Na maturze 2027 z polskiego obowiązuje lista lektur z informatora CKE na lata 2025–2028: w wypracowaniu można odwołać się do każdej lektury obowiązkowej z podstawy programowej z 2024 r. oraz z podstawy z 2018 r., a lista lektur, z których wybiera się utwór do wypracowania, jest wydrukowana w arkuszu. Wypracowanie na poziomie podstawowym musi mieć co najmniej 300 wyrazów i odwoływać się do lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i dwóch kontekstów. Lektury ze szkoły podstawowej mogą się pojawić w teście historycznoliterackim, ale wtedy arkusz podaje ich fragment.

Na maturze z polskiego w 2027 r. w wypracowaniu można odwołać się do każdej lektury obowiązkowej z podstawy programowej z 2024 r. oraz do lektur obowiązkowych z podstawy z 2018 r. – tak będzie do 2028 r. włącznie. Lista lektur, z których wybiera się utwór do wypracowania, jest wydrukowana w arkuszu. W teście historycznoliterackim mogą pojawić się też lektury ze szkoły podstawowej, ale wtedy w arkuszu jest ich fragment. Poniżej pełne zestawienie według informatora CKE z języka polskiego.
W skrócie
- W wypracowaniu na maturze 2027 możesz odwołać się do lektur obowiązkowych z podstawy z 2024 r. oraz z podstawy z 2018 r. (do 2028 r. włącznie).
- Lista lektur do wypracowania jest wydrukowana w arkuszu.
- Wypracowanie na poziomie podstawowym ma mieć co najmniej 300 wyrazów.
- Od 2029 r. liczą się tylko lektury z podstawy 2024.
- Pięć lektur ze szkoły podstawowej może pojawić się w teście historycznoliterackim (z fragmentem w arkuszu).
Które lektury obowiązują na maturze 2027?

Podstawą jest informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025. Na stronie CKE nie ma nowszej wersji na 2027 r., więc obowiązuje lista „na lata 2025–2028”.
Lektury obowiązkowe z podstawy programowej z 2024 r., zakres podstawowy:
- Biblia (fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana),
- Jan Parandowski, „Mitologia”, cz. I „Grecja”,
- Homer, „Iliada” (fragmenty),
- Sofokles, „Antygona”,
- „Lament świętokrzyski” (fragmenty),
- „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” (fragmenty),
- „Pieśń o Rolandzie” (fragmenty),
- William Szekspir, „Makbet”,
- Molier, „Skąpiec”,
- Ignacy Krasicki, wybrana satyra,
- Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym „Romantyczność”; „Dziady” cz. III,
- Bolesław Prus, „Lalka”,
- Henryk Sienkiewicz, „Potop” (fragmenty),
- Fiodor Dostojewski, „Zbrodnia i kara”,
- Stanisław Wyspiański, „Wesele”,
- Władysław Stanisław Reymont, „Chłopi” (fragmenty),
- Stefan Żeromski, „Przedwiośnie”,
- Witold Gombrowicz, „Ferdydurke” (fragmenty),
- Tadeusz Borowski, „Proszę państwa do gazu”,
- Gustaw Herling-Grudziński, „Inny świat” (fragmenty),
- Hanna Krall, „Zdążyć przed Panem Bogiem”,
- Albert Camus, „Dżuma”,
- George Orwell, „Rok 1984”,
- Sławomir Mrożek, „Tango”,
- Marek Nowakowski, „Górą »Edek«” (z tomu „Prawo prerii”),
- Andrzej Stasiuk, „Miejsce” (z tomu „Opowieści galicyjskie”),
- Olga Tokarczuk, „Profesor Andrews w Warszawie” (z tomu „Gra na wielu bębenkach”),
- Ryszard Kapuściński, „Podróże z Herodotem” (fragmenty).
Do tej listy dochodzą lektury ze szkoły podstawowej: bajki Ignacego Krasickiego, „Dziady” cz. II i „Pan Tadeusz” (księgi I, II, IV, X, XI, XII) Adama Mickiewicza, „Zemsta” Aleksandra Fredry i „Balladyna” Juliusza Słowackiego.
Lektury z zakresu rozszerzonego (podstawa 2024) to m.in. „Odyseja” (fragmenty), „Boska Komedia” (fragmenty), „Treny” Kochanowskiego jako cykl, „Hamlet”, „Kordian”, realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska do wyboru, „Proces” (fragmenty), „Mistrz i Małgorzata”, „Szewcy”, opowiadania ze „Sklepów cynamonowych”, „Mała Apokalipsa” i „Antygona w Nowym Jorku”. Na poziomie podstawowym można się odwołać zarówno do lektur z zakresu podstawowego, jak i rozszerzonego.
Czy można pisać o lekturach z podstawy 2018?

Tak. W latach 2025–2028 w wypracowaniu można spełnić obowiązek odwołania się do lektury obowiązkowej także utworem, który był lekturą obowiązkową w podstawie programowej z 2018 r. Z zakresu podstawowego są to m.in.:
- „Legenda o św. Aleksym” i „Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu” (fragmenty),
- Gall Anonim, „Kronika polska” (fragmenty),
- Jan Kochanowski, „Odprawa posłów greckich”,
- Piotr Skarga, „Kazania sejmowe” i Jan Chryzostom Pasek, „Pamiętniki” (fragmenty),
- William Szekspir, „Romeo i Julia”,
- Adam Mickiewicz, „Konrad Wallenrod”,
- Bolesław Prus, „Z legend dawnego Egiptu”,
- Eliza Orzeszkowa, „Gloria victis”,
- Stefan Żeromski, „Rozdzióbią nas kruki, wrony…”,
- Tadeusz Borowski, „Ludzie, którzy szli”,
- Józef Mackiewicz, „Droga donikąd” (fragmenty),
- Marek Nowakowski, wybrane opowiadanie z „Raportu o stanie wojennym”,
- Jacek Dukaj, „Katedra”,
- Antoni Libera, „Madame”.
Z podstawy 2018 w liście jest też cały „Pan Tadeusz”, a w zakresie rozszerzonym m.in. „Lilla Weneda”, „Nie-Boska komedia” i „Noc listopadowa”.
W praktyce lepiej jednak budować argumenty na lekturach z obu list, które uczeń zna najlepiej. Lista w arkuszu będzie i tak zawierać wszystkie dopuszczalne tytuły.
Jakie lektury ze szkoły podstawowej mogą być w teście?

W teście historycznoliterackim (część 2. egzaminu na poziomie podstawowym) CKE może sprawdzać znajomość treści i problematyki pięciu lektur ze szkoły podstawowej:
- bajek Ignacego Krasickiego,
- „Dziadów” cz. II Adama Mickiewicza,
- „Pana Tadeusza” (księgi I, II, IV, X, XI, XII),
- „Zemsty” Aleksandra Fredry,
- „Balladyny” Juliusza Słowackiego.
Jeśli zadanie dotyczy takiej lektury, w arkuszu jest jej fragment. Mimo to warto pamiętać fabułę i bohaterów, bo zadanie sprawdza znajomość treści i problematyki utworu, a nie tylko zrozumienie fragmentu.
W teście mogą też pojawić się fragmenty utworów, które nie są lekturami. Wtedy do odpowiedzi wystarcza zrozumienie tekstu z arkusza. Z poezji test obejmuje tylko utwory wskazane z tytułu w podstawie (np. „Bogurodzica”, wybrane pieśni i treny Kochanowskiego, „Oda do młodości”, „Testament mój”), zawsze z fragmentem w arkuszu.
Ile słów musi mieć wypracowanie i jak wybrać lekturę?
Wypracowanie na poziomie podstawowym musi liczyć co najmniej 300 wyrazów. Uczeń wybiera jeden z dwóch tematów. Forma jest dowolna, ale musi to być wypowiedź argumentacyjna (np. rozprawka, szkic krytyczny, artykuł). Do pełnej realizacji polecenia wystarczą dwa argumenty.
W każdym temacie trzeba uwzględnić:
- lekturę obowiązkową – utwór epicki albo dramatyczny z listy wydrukowanej w arkuszu,
- inny utwór literacki – może to być druga lektura obowiązkowa, lektura uzupełniająca, utwór spoza listy lektur albo dowolny wiersz,
- dwa konteksty (np. historyczny, biograficzny, filozoficzny, biblijny).
Kilka zasad z informatora, o których uczniowie często zapominają:
- streszczenie utworu nie jest argumentem,
- komiks, manga, scenariusz filmowy ani gra komputerowa nie są utworem literackim – mogą być najwyżej kontekstem,
- jako lekturę obowiązkową uznaje się odwołanie do każdej księgi Biblii,
- inne zbiory mitów niż „Mitologia” Parandowskiego nie liczą się jako lektura obowiązkowa.
Jak wybrać lekturę? Dobrze mieć przygotowane 4–5 „pewnych” lektur z różnych epok, które pasują do wielu problemów (np. władza, wina i kara, wolność, relacje rodzinne, wojna). Do każdej warto zapisać 2–3 sceny, które da się wykorzystać jako argument.
Część lektur z listy omawia się w liceum na kilku lekcjach, więc warto od razu zbierać do nich sceny i konteksty do wypracowania. Gotowe cykle lekcji ze scenariuszami, kartami pracy i sprawdzianem są m.in. do „Zbrodni i kary” (klasa 2) i „Wesela” (klasa 3).
Co się zmieni od matury 2029?

Od 2029 r. w wypracowaniu będzie można odwołać się wyłącznie do lektur obowiązkowych z podstawy programowej z 2024 r. Lektury z podstawy 2018, takie jak „Konrad Wallenrod”, „Romeo i Julia” czy „Gloria victis”, przestaną się liczyć jako lektura obowiązkowa.
Dla maturzystów z 2027 r. nic się nie zmienia, ale ma to znaczenie dla młodszych klas. Uczeń, który dziś jest w pierwszej klasie liceum, powinien od początku opierać się na lekturach z listy 2024.
Jak powtórzyć lektury przed próbną maturą?
Część pisemna matury z polskiego na poziomie podstawowym odbędzie się 4 maja 2027 r. (240 minut), a na poziomie rozszerzonym 20 maja 2027 r. (210 minut). Wcześniej, 17 grudnia 2026 r., CKE udostępni arkusz z języka polskiego na poziomie podstawowym do diagnozy w szkołach.
Prosty plan powtórki do grudnia:
- Tydzień 1–2: lista lektur z arkusza – uczeń zaznacza te, które zna dobrze, słabo i wcale.
- Tydzień 3–4: powtórka 4–5 „pewnych” lektur: bohaterowie, kluczowe sceny, problematyka.
- Tydzień 5: pięć lektur ze szkoły podstawowej pod kątem testu historycznoliterackiego.
- Tydzień 6: dwa wypracowania na czas – od tematu do tezy i dwóch argumentów.
Jak przeprowadzić próbę w warunkach egzaminacyjnych, opisujemy w poradniku Próbna matura 2027 w szkole – jak ją przygotować. Do takiej próby przyda się pakiet arkuszy próbnych z polskiego na maturę 2027 (poziom podstawowy). Arkusze z polskiego na obu poziomach oraz powtórki „najczęstszych zadań”, w tym trzy części o wypracowaniu, są zebrane na stronie Matura 2027 z języka polskiego – arkusze i powtórki.
Który materiał na jakim etapie nauki?
Pierwszy krok to sprawdzenie, które lektury z listy uczeń naprawdę zna. Potem warto dobrać materiał do etapu przygotowań (to materiały autorskie, nie arkusze CKE):
- Na początku, przy budowaniu argumentów:
zestaw o argumentach z lektur obowiązkowych pokazuje, jak z lektury z listy zrobić argument do wypracowania na poziomie podstawowym.
- W trakcie nauki lektur w liceum:
cykl lekcji o Zbrodni i karze i
cykl lekcji o Weselu to gotowe lekcje z kartami pracy i sprawdzianem.
- Przed próbną maturą:
pakiet arkuszy próbnych z polskiego na poziomie podstawowym z zasadami oceniania do sprawdzenia całego egzaminu na czas.
- Dla pełnego przygotowania:
komplet do matury 2027 z języka polskiego łączy arkusze próbne i zestawy najczęstszych zadań na obu poziomach.
Wszystko w jednym miejscu: Matura 2027 z języka polskiego – arkusze i powtórki. Więcej o samym egzaminie: Jak przeprowadzić próbną maturę 2027 i Próbna matura z polskiego (poziom podstawowy) – zadania z odpowiedziami.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 20 materiałówMatura 2027 z języka polskiego – komplet: 8 arkuszy próbnych i 12 zestawów najczęstszych zadań (PP i PR)79,99 zł
- Pakiet: 9 materiałówMatura 2027 z polskiego (poziom podstawowy) – pakiet 9 zestawów „najczęstsze zadania maturalne”57,99 zł
Najczęstsze pytania
Czy lista lektur będzie w arkuszu?
Tak, lista lektur obowiązkowych do wypracowania jest zamieszczana w arkuszu egzaminacyjnym.
Czy „Lalka” jest lekturą obowiązkową na maturze 2027?
Tak, jest na liście z podstawy 2024.
Czy można pisać o „Konradzie Wallenrodzie”?
W 2027 r. tak – to lektura z podstawy 2018, dopuszczalna do 2028 r. włącznie.
Ile wyrazów musi mieć wypracowanie?
Co najmniej 300.
Źródła
- CKE – Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego (poziom podstawowy) od roku szkolnego 2024/2025 (lektury na lata 2025–2028 i od 2029 r., zasady oceniania wypracowania)
- CKE – Informatory o egzaminie maturalnym w Formule 2023
- CKE – Komunikat dyrektora CKE z 20.08.2026 o harmonogramie egzaminów w 2027 r.
- CKE – Informacja dyrektora CKE z 30.09.2026 o arkuszach udostępnianych w grudniu 2026