Próbna matura z polskiego (poziom podstawowy) – zadania z odpowiedziami
Krótka odpowiedź
Próbna matura z polskiego na poziomie podstawowym odbędzie się 17 grudnia 2026 r. (czwartek) o 9:00. Arkusz – jak w maju – potrwa 240 minut, a za wszystkie zadania można zdobyć 60 punktów. Ma trzy części: test „Język polski w użyciu” (10 punktów), test historycznoliteracki (15 punktów) i wypracowanie (35 punktów). Zasady oceniania CKE opublikuje 18 grudnia o 10:00.

Próbna matura z polskiego na poziomie podstawowym odbędzie się 17 grudnia 2026 r. (czwartek) o 9:00. Arkusz CKE ma taki sam czas i punktację jak egzamin w maju: 240 minut i 60 punktów. Zasady oceniania CKE opublikuje 18 grudnia o 10:00. Poniżej budowa arkusza według informatora CKE i siedem darmowych zadań ze wszystkich trzech części, każde z odpowiedzią i zasadami oceniania. Pełny harmonogram próby ze wszystkich przedmiotów jest w poradniku Próbna matura CKE w grudniu 2026 – plan powtórek.
W skrócie
- Termin: próbna matura CKE z polskiego PP 17 grudnia 2026 r. o 9:00, zasady oceniania 18 grudnia o 10:00.
- Arkusz: 240 minut i 60 punktów, trzy części: język polski w użyciu, test historycznoliteracki i wypracowanie.
- W artykule: siedem darmowych zadań ze wszystkich części, każde z odpowiedzią i zasadami oceniania, oraz temat wypracowania z planem.
- Gdzie giną punkty: notatka syntetyzująca, test historycznoliteracki i kryteria wypracowania.
Jak wygląda arkusz próbnej matury z polskiego (PP)?

- 240 min – czas na arkusz
- 60 pkt – do zdobycia
- 35 pkt – za wypracowanie
Według informatora CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego (Formuła 2023, obowiązuje także w 2027 r.) arkusz ma trzy części:
- Część 1. Test „Język polski w użyciu” – 10 punktów, 5–7 zadań. Dwa teksty nieliterackie (popularnonaukowe lub publicystyczne) na zbliżony temat, łącznie ok. 1000 wyrazów. Jednym z zadań jest notatka syntetyzująca (60–90 wyrazów).
- Część 2. Test historycznoliteracki – 15 punktów, 6–15 zadań. Maksymalnie 7 punktów za zadania od starożytności do pozytywizmu i 8 punktów za zadania od Młodej Polski do literatury po 1989 r. Fragmenty tekstów liczą łącznie nie więcej niż 1500 wyrazów.
- Część 3. Wypracowanie – 35 punktów. Do wyboru są dwa tematy, forma gatunkowa nie jest narzucona. Praca musi mieć co najmniej 300 wyrazów i odwoływać się do lektury obowiązkowej (utwór epicki albo dramatyczny z listy w arkuszu), drugiego utworu literackiego i dwóch kontekstów.
Wypracowanie oceniane jest w czterech kryteriach: spełnienie formalnych warunków polecenia (1 pkt), kompetencje literackie i kulturowe (16 pkt), kompozycja wypowiedzi (7 pkt: struktura 3, spójność 3, styl 1) i język wypowiedzi (11 pkt: zakres i poprawność środków językowych 7, ortografia 2, interpunkcja 2). Pracę krótszą niż 300 wyrazów ocenia się tylko w dwóch pierwszych kryteriach. Jaki wynik oznacza zdanie egzaminu, wyjaśnia poradnik Ile procent, żeby zdać maturę 2027.
Darmowe zadania z odpowiedziami – część 1. Język polski w użyciu

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 1–3. Tekst napisano na potrzeby tego poradnika.
Prawo do ciszy po godzinach
Jeszcze dwadzieścia lat temu koniec pracy wyznaczał dźwięk zamykanych drzwi. Kto wychodził z biura, wychodził także z zasięgu szefa. Dziś drzwi zamykają się tylko w budynku. Służbowy komunikator mieszka w tym samym telefonie, w którym trzymamy zdjęcia dzieci i listę zakupów, więc praca może zapukać o każdej porze.
Coraz częściej mówi się w takiej sytuacji o „kulturze natychmiastowej odpowiedzi”. Nikt nie wpisuje jej do regulaminu, a jednak wszyscy ją znają. Pracownik, który odpisuje w minutę, uchodzi za zaangażowanego; ten, kto odpisze rano, musi się tłumaczyć. Gotowość stała się walutą, za którą kupuje się zaufanie przełożonych.
Weźmy przykład. Pani Ewa, koordynatorka w niewielkim biurze podróży, przez rok odbierała wiadomości od klientów także w niedziele. Nikt tego od niej nie wymagał. Robiła to, bo bała się, że ktoś inny zrobi to szybciej. Po roku nie była lepszą pracownicą, tylko bardziej zmęczoną. Popełniała więcej pomyłek w rezerwacjach, a wolne dni przestały przynosić jej odpoczynek.
W kilku krajach Unii Europejskiej wprowadzono przepisy, które dają pracownikom prawo, by po godzinach nie odbierać służbowych wiadomości. To krok w dobrą stronę, choć sam przepis niczego nie załatwi. Zakaz wysyłania maili po osiemnastej łatwo obejść, a w niektórych zawodach, na przykład w szpitalu, byłby po prostu niebezpieczny.
Ważniejsze od zakazów są umowy zawierane w zespołach: kto i kiedy dyżuruje, które sprawy naprawdę nie mogą czekać, w jakim czasie wypada odpowiedzieć. Taka umowa chroni nie tylko pracownika. Chroni także firmę, bo wypoczęty człowiek myśli jaśniej niż ten, który od miesięcy śpi z telefonem przy poduszce.
Cisza po godzinach nie jest więc lenistwem. Jest warunkiem, by praca w godzinach miała sens.
Zadanie 1. (0–1) Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Według autora przepisy o prawie do odłączenia same rozwiążą problem pracy po godzinach. P / F
- Pani Ewa odpowiadała klientom w niedziele, ponieważ wymagał tego od niej przełożony. P / F
- Autor podaje przykład miejsca pracy, w którym zakaz wysyłania wiadomości po godzinach mógłby być niebezpieczny. P / F
Rozwiązanie
1 – F, 2 – F, 3 – P. Zdanie 1 przeczy słowom „sam przepis niczego nie załatwi”. Zdanie 2 przeczy zdaniu „Nikt tego od niej nie wymagał”. Zdanie 3 potwierdza przykład szpitala. Zasady oceniania: 1 pkt – trzy poprawne odpowiedzi; 0 pkt – odpowiedź niepełna lub błędna.
Zadanie 2. (0–1) Które sformułowanie najlepiej oddaje sens zdania „Gotowość stała się walutą, za którą kupuje się zaufanie przełożonych”?
- APracownicy dostają dodatkowe pieniądze za dyżury po godzinach.
- BStała dostępność jest tym, czym pracownik „płaci” za dobrą opinię w firmie.
- CPrzełożeni nie ufają pracownikom, którzy dużo zarabiają.
- DZaufanie w pracy można zdobyć wyłącznie wysokimi wynikami sprzedaży.
Rozwiązanie
B. Zdanie jest metaforą: gotowość do odpowiadania o każdej porze działa jak pieniądz wymieniany na zaufanie. W tekście nie ma mowy o dodatkowym wynagrodzeniu (A) ani o sprzedaży (D). Zasady oceniania: 1 pkt – odpowiedź B; 0 pkt – inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Zadanie 3. (0–2) Sformułuj tezę tekstu. Następnie wyjaśnij, jaką funkcję w argumentacji autora pełni przykład pani Ewy.
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź. Teza: pracownik powinien mieć prawo do odpoczynku bez służbowych wiadomości, a skuteczniej niż zakazy zapewniają to umowy w zespołach. Funkcja przykładu: historia pani Ewy ilustruje i uzasadnia twierdzenie, że ciągła gotowość nie czyni lepszym pracownikiem, lecz prowadzi do zmęczenia i błędów. Zasady oceniania: 1 pkt – poprawnie sformułowana teza (uznaje się tezę bez członu o umowach, np. „odpoczynek po pracy jest potrzebny i nie jest lenistwem”; nie uznaje się samego tematu, np. „tekst mówi o pracy po godzinach”); 1 pkt – poprawne wyjaśnienie funkcji przykładu (np. ilustruje tezę, jest argumentem z doświadczenia, uprawdopodabnia rozumowanie autora). Nie uznaje się streszczenia historii pani Ewy bez wskazania jej roli w argumentacji.
Zadania z testu historycznoliterackiego

Fragmenty pochodzą z tekstów w domenie publicznej udostępnionych w serwisie wolnelektury.pl. Wszystkie utwory są lekturami obowiązkowymi na poziomie podstawowym – listę znajdziesz w poradniku Lektury na maturę 2027.
Zadanie 4. (0–1) Przeczytaj fragment Ody do młodości Adama Mickiewicza.
Niechaj, kogo wiek zamroczy, Chyląc ku ziemi poradlone czoło, Takie widzi świata koło, Jakie tępemi zakreśla oczy.
Który opis najtrafniej oddaje sens tej strofy?
- APochwała doświadczenia i rozwagi ludzi starszych.
- BKrytyka ograniczonego, przyziemnego sposobu widzenia świata przez ludzi starych duchem.
- CZachęta do ucieczki od ludzi w samotne rozmyślania.
- DŻal osoby mówiącej za utraconą młodością.
Rozwiązanie
B. Wyrażenia „wiek zamroczy”, „chyląc ku ziemi poradlone czoło” i „tępemi zakreśla oczy” wartościują negatywnie postawę ludzi, którzy widzą świat tylko w granicach własnego, ograniczonego spojrzenia. To typowe dla przełomu romantycznego przeciwstawienie młodości i starości, zapału i chłodnej rozwagi. Zasady oceniania: 1 pkt – odpowiedź B; 0 pkt – inna odpowiedź.
Zadanie 5. (0–2) Przeczytaj fragment Lalki Bolesława Prusa (tom I, rozdział I). Radca Węgrowicz opowiada o młodości Wokulskiego.
– Przerzucił się, ale nie do galanterii, tylko do Szkoły Przygotowawczej, a potem do Szkoły Głównej, rozumie pan?… Zachciało mu się być uczonym!… (…) W dzień służył gościom przy bufecie i prowadził rachunki, a w nocy uczył się… (…) kiedy po Warszawie rozeszła się wieść, że subiekt Hopfera chce wstąpić do Szkoły Przygotowawczej, tłumy zaczęły tam przychodzić na śniadanie. Osobliwie roiła się studenteria.
- Określ, jak radca ocenia naukowe ambicje młodego Wokulskiego. Uzasadnij odpowiedź jednym sformułowaniem z fragmentu.
- Wyjaśnij, dlaczego – według radcy – do lokalu Hopfera zaczęły przychodzić tłumy.
Rozwiązanie
1. Radca ocenia te ambicje lekceważąco i ironicznie, jako kaprys niepasujący do subiekta – świadczy o tym zwrot „Zachciało mu się być uczonym!”. 2. Wieść o subiekcie, który chce wstąpić do Szkoły Przygotowawczej, wzbudziła zainteresowanie – ludzie, zwłaszcza studenci, zaczęli tłumnie przychodzić do lokalu. Zasady oceniania: po 1 pkt za każdą poprawną część. W części 1 nie uznaje się oceny bez uzasadnienia ani oceny przeciwnej (np. „radca podziwia Wokulskiego”). W części 2 uznaje się odpowiedź wskazującą na ciekawość lub zainteresowanie wiadomością o Wokulskim; nie uznaje się odpowiedzi niezwiązanej z tą wiadomością (np. „bo lokal był tani”).
Zadanie 6. (0–1) Przeczytaj fragment Wesela Stanisława Wyspiańskiego (akt I). Zosia i Haneczka chcą tańczyć z drużbami. Ukośnik oznacza koniec wersu.
RADCZYNI: Poszłybyście tam do ciżby? HANECZKA: To tak miło, miło w ścisku. RADCZYNI: Oni się tam gniotą, tłoczą / i ni stąd, ni zowąd naraz / trzask, prask, biją się po pysku; / to nie dla was.
Które zdanie poprawnie opisuje postawę Radczyni?
- ARadczyni zachęca panny do zabawy z drużbami.
- BRadczyni patrzy na chłopską zabawę z dystansem i obawą, jako na coś nieodpowiedniego dla panien z miasta.
- CRadczyni zachwyca się wiejskim obyczajem i chce do niego dołączyć.
- DRadczyni jest obojętna wobec tego, co robią dziewczęta.
Rozwiązanie
B. Słowa „ciżba”, „gniotą, tłoczą”, „biją się po pysku” i „to nie dla was” pokazują dystans inteligencji wobec chłopów – jeden z głównych problemów Wesela, w którym zbratanie warstw okazuje się pozorne. Zasady oceniania: 1 pkt – odpowiedź B; 0 pkt – inna odpowiedź.
Temat wypracowania z planem i kryteriami oceny

Zadanie 7. (0–35) Co utrudnia ludziom wzajemne zrozumienie? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie. W argumentacji odwołaj się do Lalki Bolesława Prusa, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 300 wyrazów.
Rozwiązanie – przykładowy plan.
- Wstęp i teza: ludzi najczęściej dzielą nie słowa, lecz różne doświadczenia, pochodzenie i wyobrażenia o sobie nawzajem – a zrozumienie wymaga gotowości, by spojrzeć z cudzej perspektywy.
- Argument 1 – Lalka: Wokulski i Izabela Łęcka żyją w różnych światach. Dla niej jest mieszczaninem spoza jej sfery, on widzi w niej wyidealizowaną istotę, a nie realną kobietę. W pociągu do Krakowa Izabela rozmawia ze Starskim głównie po angielsku, a Wokulski, który zna ten język, słyszy ich drwiny z siebie i przekonuje się o jej fałszu; na stacji w Skierniewicach wybiega z wagonu. Scena pokazuje, że barierą jest tu przekonanie arystokratki o wyższości jej sfery, a z jego strony – złudzenie co do jej osoby.
- Argument 2 – drugi utwór, np. Przedwiośnie Stefana Żeromskiego: Cezary Baryka znajduje się między przeciwstawnymi wizjami Polski: w Nawłoci poznaje idylliczny świat ziemiaństwa, urzędnik Szymon Gajowiec reprezentuje państwo i legalizm, a student Antoni Lulek – radykalną wrogość wobec państwa. Rozmówcy nie przekonują się nawzajem, a Cezary nie potrafi pogodzić ich racji; utwór kończy się marszem tłumu, a nie porozumieniem.
- Konteksty: historycznoliteracki – pozytywistyczna krytyka podziałów stanowych w Lalce; historyczny – spory o kształt państwa w pierwszych latach II Rzeczypospolitej (Przedwiośnie ukazało się w 1924 r.).
- Zakończenie: wniosek zgodny z tezą – zrozumienie zaczyna się tam, gdzie człowiek rezygnuje z gotowego obrazu drugiej osoby.
Jak egzaminator oceni tę pracę? Za warunki formalne (1 pkt) – praca na temat, z odwołaniem do Lalki jako lektury obowiązkowej i do drugiego utworu (np. Przedwiośnia). Najwięcej punktów daje kryterium kompetencji literackich i kulturowych (16 pkt): trafność argumentów, pogłębiona interpretacja i funkcjonalne konteksty. Uwaga na błędy rzeczowe – pomylenie postaci lub zdarzeń kosztuje punkty, a błąd kardynalny w lekturze obowiązkowej omawianej w całości (np. w Lalce), czyli rażąca nieznajomość jej fabuły lub losów głównych bohaterów, oznacza 0 punktów za całe wypracowanie. Kompozycja (7 pkt) wymaga akapitów zgodnych z tokiem myśli, a język (11 pkt) – poprawnych, zróżnicowanych zdań oraz poprawnej ortografii i interpunkcji. Ogólne stwierdzenia bez odwołania do konkretnych scen nie dadzą wysokiej oceny argumentu.
„Lalkę” i „Przedwiośnie”, na których opiera się ten plan, omawia się zwykle w klasach 2 i 3 liceum. Do obu lektur są gotowe cykle lekcji ze scenariuszami, kartami pracy, sprawdzianem i powtórką.
Na czym uczniowie tracą punkty?
- Temat zamiast tezy. W zadaniach o tezę egzaminator nie uznaje ogólnika „tekst opowiada o…”. Teza to zdanie, z którym można się zgodzić albo nie.
- Notatka za długa albo za krótka. Notatka syntetyzująca ma 60–90 wyrazów i musi zestawiać stanowiska obu autorów.
- Streszczanie zamiast interpretacji. W teście historycznoliterackim liczy się wniosek oparty na konkretnym słowie z fragmentu.
- Wypracowanie bez lektury obowiązkowej albo z błędem w jej treści. Przed próbą warto powtórzyć fabułę i bohaterów lektur z listy, a nie tylko streszczenia.
- Za mało wyrazów. Praca krótsza niż 300 wyrazów traci wszystkie punkty za kompozycję i język.
Do omówienia wyników po próbie przyda się arkusz Analiza matury próbnej, a do rozpisania powtórek do maja – Planer powtórek do matury. Wszystkie materiały z polskiego zebraliśmy na stronie Matura z polskiego 2027.
Który materiał na jakim etapie nauki?
Pierwszy krok: zrób na czas część Język polski w użyciu z tego artykułu i porównaj odpowiedź z zasadami oceniania. Poniższe materiały są autorskie (przygotowane z pomocą narzędzi AI i sprawdzone), nie są arkuszami CKE.
- Na początek:
Matura 2027 z języka polskiego (poziom podstawowy) – pakiet 4 arkuszy próbnych z zasadami oceniania – pakiet 4 autorskich arkuszy z zasadami oceniania – do własnej próby w pełnym czasie 240 minut.
- Do systematycznej pracy:
Matura 2027 z polskiego (poziom podstawowy) – pakiet 9 zestawów „najczęstsze zadania maturalne” – 9 zestawów najczęstszych zadań z polskiego PP (język w użyciu, testy, wypracowanie) – do powtórek przed arkuszem.
- Na dalszy etap:
Matura 2027 z języka polskiego – komplet: 8 arkuszy próbnych i 12 zestawów najczęstszych zadań (PP i PR) – komplet materiałów z polskiego na maturę 2027 – dla uczniów, którzy chcą jednej oferty od testów po wypracowania.
Więcej materiałów znajdziesz w hubie: Matura z języka polskiego 2027. Powiązane poradniki: Próbna matura CKE w grudniu 2026 – plan powtórek, Lektury na maturę 2027 – lista, Ile procent trzeba, żeby zdać maturę 2027.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 20 materiałówMatura 2027 z języka polskiego – komplet: 8 arkuszy próbnych i 12 zestawów najczęstszych zadań (PP i PR)79,99 zł
- Pakiet: 9 materiałówMatura 2027 z polskiego (poziom podstawowy) – pakiet 9 zestawów „najczęstsze zadania maturalne”57,99 zł
Najczęstsze pytania
Kiedy jest próbna matura z polskiego 2026?
W czwartek 17 grudnia 2026 r. o 9:00. Zasady oceniania CKE opublikuje 18 grudnia o 10:00.
Ile punktów ma próbna matura z polskiego na poziomie podstawowym?
60 punktów: 10 za „Język polski w użyciu”, 15 za test historycznoliteracki i 35 za wypracowanie. Egzamin trwa 240 minut.
Czy zadania z próbnej matury będą znane wcześniej?
Nie. CKE zapowiada zadania wcześniej niepublikowane, dlatego warto ćwiczyć na nowych arkuszach w tej samej formule, np. arkuszu próbnym 1.
Ile wyrazów musi mieć wypracowanie maturalne?
Co najmniej 300. Górnego limitu nie ma, ale dłuższa praca to więcej okazji do błędów językowych.
Czy w wypracowaniu można odwołać się do lektury ze szkoły podstawowej?
Tak, jako do drugiego utworu literackiego. Pierwszym musi być lektura obowiązkowa z listy podanej w arkuszu.
Podsumowanie i następny krok
Arkusz z polskiego PP to 240 minut i 60 punktów, a największą część daje wypracowanie. Następny krok: rozwiąż zadania z tego artykułu, policz punkty według zasad oceniania i wybierz do powtórki tę część, w której brakuje najwięcej.
Źródła
- CKE – Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego (poziom podstawowy, Formuła 2023)
- CKE – Informacja dyrektora CKE o arkuszach weryfikujących (30.09.2026)
- Dz.U. 2024 poz. 1019 – rozporządzenie MEN z 28.06.2024 zmieniające podstawę programową dla liceum i technikum
- Wolne Lektury – A. Mickiewicz, Oda do młodości
- Wolne Lektury – B. Prus, Lalka, tom I
- Wolne Lektury – S. Wyspiański, Wesele
- Wolne Lektury – B. Prus, Lalka, tom II
- Wolne Lektury – S. Żeromski, Przedwiośnie