Matura ustna z polskiego 2027 – jak przygotować uczniów
Krótka odpowiedź
Do matury ustnej z polskiego 2027 najlepiej przygotować uczniów, ćwicząc oba zadania z zestawu: pytanie jawne z listy CKE i zadanie niejawne z dołączonym tekstem lub obrazem. Egzamin trwa 30 minut, za wypowiedź i rozmowę można dostać 30 punktów, a do zdania potrzeba 9 punktów.

Część ustna z języka polskiego jest obowiązkowa dla każdego maturzysty, a wynik pojawia się na świadectwie. Wielu uczniów odkłada ją na kwiecień, bo „to tylko rozmowa”. Tymczasem punktowana jest nie tylko wiedza o lekturze, ale też kompozycja wypowiedzi, rozmowa z zespołem i język. Poniżej przebieg egzaminu według informatora CKE i plan pracy na rok szkolny.
W skrócie
- Matura ustna z polskiego trwa 30 minut: 15 minut przygotowania, 10 minut monologów, 5 minut rozmowy z zespołem.
- Za egzamin można dostać 30 punktów, a żeby zdać, trzeba mieć 9 (30%).
- Zadanie 1 jest jawne (lista zagadnień na sesje 2026–2028), zadanie 2 – niejawne, z dołączonym tekstem lub obrazem.
- Naukę najlepiej rozłożyć epokami od listopada do kwietnia i dwa razy zrobić próbę z zegarem.
Kiedy jest matura ustna z polskiego w 2027 roku?
Według komunikatu dyrektora CKE o harmonogramie egzaminów w 2027 r. część ustna w terminie głównym odbywa się w maju w szkołach, według harmonogramów ustalonych przez przewodniczących zespołów egzaminacyjnych. Dni egzaminów to 7–8, 10–13, 17–22, 24–26 oraz 28 i 29 maja. Termin dodatkowy to 7–9 czerwca, a poprawkowy – 24 sierpnia 2027 r. Dokładny dzień i godzinę uczeń dostaje od szkoły.
Jak przebiega egzamin ustny krok po kroku?

Informator CKE opisuje egzamin, który trwa 30 minut i składa się z trzech części:
- Przygotowanie – 15 minut. Uczeń pracuje nad wylosowanym zestawem z dwoma zadaniami.
- Wypowiedzi monologowe – 10 minut. To czas łącznie na oba zadania, czyli w praktyce około 5 minut na każde.
- Rozmowa z zespołem przedmiotowym – 5 minut. Od 1 do 3 pytań lub poleceń dotyczy zagadnień z zestawu, dołączonego materiału albo tekstów przywołanych przez ucznia; co najmniej jedno wymaga refleksji osobistej zdającego.
W czasie egzaminu zdający nie dostaje wyjaśnień do zadań i nie korzysta ze słowników ani innych pomocy. Warto to powiedzieć uczniom wprost, bo część z nich liczy na „podpowiedź” komisji.
Czym różni się zadanie 1 od zadania 2?

Zadanie 1 to pytanie jawne. Odnosi się do lektury obowiązkowej z zakresu podstawowego (czytanej w całości lub we fragmentach) i wymaga omówienia jej z uwzględnieniem wybranego kontekstu. Polecenia do zadania 1 są jawne i CKE publikuje je z wyprzedzeniem – obecna lista 76 zagadnień obowiązuje w sesjach 2026–2028, więc uczniowie zdający w 2027 r. mogą ją znać od pierwszego dnia klasy maturalnej.
Zadanie 2 jest niejawne. Dotyczy zagadnienia związanego z literaturą, innymi dziełami sztuki albo językiem, a uczeń omawia je na podstawie dołączonego materiału: tekstu literackiego, nieliterackiego albo ikonicznego (np. obrazu, plakatu, kadru). Tego zadania nie da się „wykuć” – trzeba wyćwiczyć sposób pracy z nieznanym tekstem.
Jak CKE ocenia wypowiedź ustną?
Za cały egzamin można otrzymać maksymalnie 30 punktów w czterech kryteriach:
- aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych – 0–16 pkt (po 8 pkt za zadanie 1 i zadanie 2),
- kompozycja wypowiedzi monologowych – 0–4 pkt, oceniana łącznie dla obu zadań,
- aspekt merytoryczny wypowiedzi podczas rozmowy – 0–6 pkt,
- zakres i poprawność środków językowych – 0–4 pkt, w monologach i w rozmowie.
Część ustną zdaje się, uzyskując 30% punktów, czyli 9 punktów. Z rozkładu wynika ważna rzecz dla nauczyciela: ponad połowę punktów daje treść monologów, ale rozmowa (6 pkt) waży więcej niż kompozycja czy język osobno. Uczeń, który dobrze mówi, a gubi się w pytaniach komisji, traci realne punkty. Więcej o progach zdawalności w artykule Ile procent trzeba, żeby zdać maturę 2027?.
Jak zbudować dobrą wypowiedź w 5 minut?

Najprostszy schemat, który uczniowie mogą stosować do obu zadań:
- Teza lub stanowisko – jedno zdanie, które odpowiada na pytanie z polecenia.
- Argument z lektury – konkretna sytuacja, postać, scena, a nie streszczenie całej książki.
- Drugi argument – z tej samej lektury albo z kontekstu (historycznego, filozoficznego, biograficznego, innego tekstu kultury).
- Odwołanie do kontekstu – w zadaniu 1 kontekst jest wymagany, więc trzeba go nazwać.
- Wniosek – powrót do tezy w jednym lub dwóch zdaniach.
Na lekcji dobrze działa ćwiczenie „pięć zdań w minutę”: uczeń ma minutę na plan i mówi tylko tezę, dwa argumenty i wniosek. Dopiero potem rozbudowuje wypowiedź do pełnych pięciu minut.
Jak rozłożyć pracę nad pytaniami jawnymi na cały rok?
Lista jawna jest długa, dlatego lepiej pracować epokami niż „na końcu wszystkiego”. Przykładowy rozkład dla klasy maturalnej:
- listopad–grudzień – starożytność, średniowiecze, Szekspir i romantyzm (te lektury uczniowie omawiali najdawniej i najbardziej je zapomnieli),
- styczeń–luty – pozytywizm i realizm,
- marzec – Młoda Polska i dwudziestolecie,
- kwiecień – literatura wojenna i współczesna oraz próby egzaminu w pełnym czasie.
Na każdej lekcji wystarczą dwa–trzy zagadnienia: jedno uczeń przygotowuje w domu, a dwa losuje na lekcji i ma 15 minut na przygotowanie, tak jak na egzaminie.
Gotowe opracowania pytań jawnych podzielone na części według epok mają też karty do zadania 2 i arkusz oceny, który można wykorzystać przy ćwiczeniach w parach.
Jak ćwiczyć zadanie 2 z nieznanym tekstem?
Do zadania niejawnego najlepiej przygotować uczniów stałym algorytmem pracy z materiałem:
- Przeczytaj polecenie i podkreśl zagadnienie (np. motyw, problem, funkcja języka).
- Określ, co pokazuje materiał – dwa–trzy konkretne obserwacje z tekstu lub obrazu.
- Połącz materiał z zagadnieniem – co z tekstu wynika dla problemu z polecenia.
- Dodaj odwołanie do lektury lub innego tekstu kultury, które uczeń dobrze zna.
- Sformułuj wniosek.
Przykład ćwiczenia: polecenie „Czy język reklamy może manipulować odbiorcą? Omów zagadnienie na podstawie hasła reklamowego i innego tekstu kultury”. Dobra odpowiedź nazywa konkretne środki (tryb rozkazujący, pytanie retoryczne, hiperbola), pokazuje je w materiale i dopiero potem przywołuje inny tekst. Słaba odpowiedź zaczyna się od ogólników o reklamie.
Jak przeprowadzić próbną maturę ustną w klasie?

Próbny egzamin warto zrobić dwa razy: w lutym i w kwietniu. Organizacja w parach lub trójkach:
- jeden uczeń zdaje (15 minut przygotowania, 10 minut monologów, 5 minut rozmowy),
- drugi zadaje pytania jako „komisja”,
- trzeci wypełnia arkusz oceny według czterech kryteriów CKE.
Po każdej próbie uczeń dostaje informację, w którym kryterium stracił najwięcej. Częsty kłopot to zbyt długi monolog do zadania 1, po którym na zadanie 2 zostaje niewiele z łącznych 10 minut. Dlatego ćwiczenia z zegarem są równie ważne jak kolejne notatki.
Który materiał na jakim etapie nauki?
To materiały autorskie, nie materiały CKE. Pomagają przerobić listę zagadnień jawnych epokami i ćwiczyć zadanie 2.
- Cały rok, od początku klasy maturalnej:
komplet 5 części matury ustnej z polskiego – opracowania pytań jawnych, karty do zadania 2 i arkusze oceny do ćwiczeń w parach.
- Listopad–grudzień (starożytność, średniowiecze):
część 1: starożytność i średniowiecze.
- Epoki, które uczniowie najczęściej zapominają:
część 2: od Szekspira do romantyzmu.
- Kwiecień (wojna i współczesność):
część 5: wojna i współczesność.
Przygotowanie do części pisemnej znajdziesz w centrum matury z polskiego 2027. Powiązane poradniki: Lektury na maturę 2027 – lista obowiązkowa i Ile procent trzeba, żeby zdać maturę 2027?.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 5 materiałówMatura ustna 2027 z polskiego – komplet 5 części: opracowanie pytań jawnych, karty do zadania 2, arkusze ocenyTaniej o 39,96 zł niż osobno59,99 zł
Najczęstsze pytania
Ile trwa matura ustna z polskiego?
Egzamin trwa 30 minut: 15 minut przygotowania, 10 minut na wypowiedzi monologowe do obu zadań i 5 minut rozmowy z zespołem przedmiotowym.
Ile punktów trzeba, żeby zdać ustny polski?
Trzeba zdobyć 30% możliwych punktów, czyli 9 z 30.
Czy pytania na maturze ustnej są znane wcześniej?
Znane są zagadnienia do zadania 1, które CKE publikuje jako listę jawną na sesje 2026–2028. Zadanie 2 jest niejawne i zawiera materiał, którego uczeń wcześniej nie widział.
Czy na maturze ustnej trzeba podać kontekst?
W zadaniu 1 tak – polecenie odnosi się do lektury obowiązkowej i wybranego kontekstu, a jego pominięcie obniża ocenę merytoryczną.
Kiedy najlepiej zacząć przygotowania do matury ustnej?
Najlepiej na początku klasy maturalnej, bo lista zagadnień jawnych jest znana od dawna, a pracując epokami po dwa–trzy zagadnienia na lekcji, można ją przerobić do kwietnia.