Zadania tekstowe i wieloetapowe na egzaminie ósmoklasisty z matematyki
Krótka odpowiedź
Zadania tekstowe na egzaminie ósmoklasisty z matematyki rozwiązuje się w czterech krokach: zapisać dane i szukane, ułożyć równanie lub plan, wykonać obliczenia i sprawdzić, czy wynik ma sens; w 2026 r. zadania otwarte rozwiązano średnio na 39% punktów, a zadanie wieloetapowe o równaniu 49%.

Zadania tekstowe i wieloetapowe są dla uczniów trudniejsze niż rachunki: w 2026 r. za zadania zamknięte uczniowie dostali średnio 61% punktów, ale za otwarte tylko 39% (sprawozdanie CKE). Czwarte wymaganie ogólne, rozumowanie i argumentacja, wypadło najsłabiej – 42%. W tym poradniku wyjaśniam, jak podejść do takich zadań, co CKE opisała w sprawozdaniu i jak ćwiczyć w kilka tygodni. Wszystkie materiały z matematyki do E8 zebraliśmy na stronie egzamin ósmoklasisty 2027 – matematyka.
W skrócie
- Arkusz: 125 minut, 30 punktów, w 2026 r. 20 zadań (14 zamkniętych, 6 otwartych); zadania otwarte dają około połowy punktów.
- Poziom wykonania według obszarów w 2026 r.: sprawność rachunkowa 64%, wykorzystanie informacji 54%, reprezentacje 58%, rozumowanie i argumentacja 42%.
- Zadanie 15, otwarte (równanie z kartkami w trzech kolorach): 49%, bezbłędnie rozwiązało je niespełna 38% zdających.
- Zadanie 7 (jabłka i pomarańcze w koszach): 54%; zadanie 16 (prędkość, droga i czas): 57%, 37% pełne rozwiązanie.
- Zalecenie CKE: zapisywać „Co wiadomo? Czego szukam?” i sprawdzać sensowność wyniku.
Jakie zadania tekstowe są na egzaminie ósmoklasisty?

Podstawa programowa łączy zadania tekstowe z kilku obszarów: równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą (klasy 7–8), obliczenia praktyczne i prędkość, droga, czas (klasy 4–6), procenty, geometria i dane. Przykłady z arkusza 2026:
- Zadanie 7: łączna liczba jabłek w 10 koszach na podstawie liczby owoców i zależności między jabłkami i pomarańczami – 54%. CKE wskazuje, że prawie połowa zdających miała kłopot z zastosowaniem zależności w sytuacji praktycznej; część zapisywała błędne równanie z jedną niewiadomą.
- Zadanie 15: liczba kartek w trzech kolorach, równanie z jedną niewiadomą – 49%. Uczniowie mieli kłopot z zapisaniem wyrażeń opisujących liczby kartek, z ułożeniem równania i z dzieleniem liczby całkowitej przez dziesiętną. Dla jednego z wyników (58,5) CKE zauważa, że nie skłonił ucznia do ponownej analizy, mimo że liczba kartek powinna być liczbą całkowitą.
- Zadanie 16: prędkość, droga i czas oraz sformułowanie wniosku uzasadniającego tezę – 57%. Najczęściej uczeń liczył prędkość na jednym odcinku i wnioskował o czasie przejazdu 75 km, albo liczył, jaką drogę samochód pokonałby w godzinę. Trudność: zinterpretowanie danych z treści i wykorzystanie ich w obliczeniach.
- Zadanie 18: geometria przestrzenna i wyrażenia algebraiczne – 15%; zadanie wymagało uogólniania, a nie tylko liczenia dla jednej wartości.
Co łączy te zadania? Wymagają planu, a nie jednego wzoru. W podsumowaniu CKE zauważa, że uczniowie dobrze radzą sobie z zadaniami o przewidywalnej strukturze, ale mają trudności w sytuacjach wymagających samodzielnego planowania strategii i łączenia wiedzy z różnych działów.
Jak rozwiązywać zadanie tekstowe w czterech krokach?

- Przeczytaj dwa razy. Pierwszy raz, żeby zrozumieć historię; drugi, żeby wypisać liczby i zależności. Podkreśl pytanie – na nim kończysz.
- Zapisz dane i niewiadomą. „Chłopców: x. Dziewcząt: x + 8. Razem 40.” Jedna niewiadoma opisuje jedną wielkość; pozostałe wyrażaj przez nią.
- Ułóż równanie lub plan etapów. W zadaniach wieloetapowych rozpisz kolejne pytania: co mogę policzyć z tego, co mam? Np. cena jednostkowa → koszt zakupu → reszta.
- Policz, sprawdź i odpowiedz. Sprawdź, czy liczba osób jest całkowita, czy cena jest dodatnia, czy jednostka się zgadza. Wróć do pytania z polecenia – czasem trzeba wykonać ostatnią czynność (jak dodanie 70° do obliczonego kąta; CKE opisuje takie pominięcia).
Przykład z równaniem (nasz własny). Ola, Ala i Ela mają razem 66 naklejek. Ola ma dwa razy więcej niż Ala, a Ela o 6 więcej niż Ala. Niech Ala ma x: Ola 2x, Ela x + 6. Równanie: x + 2x + x + 6 = 66, czyli 4x = 60, x = 15. Ala ma 15, Ola 30, Ela 21; 15 + 30 + 21 = 66. Sprawdzenie zajmuje 20 sekund i chroni przed błędem w ustawieniu równania.
Przykład wieloetapowy (nasz własny). Rowerzysta jechał 90 minut z prędkością 18 km/h, a potem 30 minut z prędkością 24 km/h. Czy średnio jechał szybciej niż 20 km/h? Droga: 1,5 h · 18 = 27 km oraz 0,5 h · 24 = 12 km, razem 39 km w 2 h, czyli średnio 19,5 km/h – nie, wolniej niż 20 km/h. Warto zauważyć, że średnia z 18 i 24 (czyli 21) byłaby błędnym wnioskiem, bo czasy są różne. Do takich zadań CKE zaleca także wniosek zapisany słowami.
Czego unikać? CKE wskazuje m.in. rozwiązania dla jednego przykładu zamiast uogólnienia, uruchamianie wzoru bez zastanowienia (np. niepotrzebne użycie twierdzenia Pitagorasa), zatrzymanie się na wyniku pośrednim oraz błędy rachunkowe, które „zamykają” poprawną metodę. Zasada oceniania zadań otwartych z informatora (dla zadań za 3 punkty): za 3 punkty pełne rozwiązanie, za 2 – pokonanie zasadniczych trudności bez dokończenia, za 1 – istotny postęp. Dlatego warto zapisać każdy etap, nawet jeśli nie dojdziesz do końca. Szczegóły ocenianiu poświęciliśmy w poradniku Zadania otwarte z matematyki na egzaminie ósmoklasisty – jak ocenia CKE.
Jak ćwiczyć zadania tekstowe i logiczne przez kilka tygodni?
Propozycja (nasza, nie CKE): cztery tygodnie po trzy krótkie sesje.
- Tydzień 1 – równania z jedną niewiadomą: układanie równań z tekstu, wyrażenia algebraiczne. Materiały:
powtórka C „Wyrażenia algebraiczne i równania” i
zestaw „Wyrażenia i równania w zadaniach” z
kartkówką/sprawdzianem.
Materiał do pobraniaEgzamin ósmoklasisty 2027 z matematyki – powtórka C: Wyrażenia algebraiczne i równania (karty pracy, testy A i B, zasady oceniania)
9,99 złMateriał do pobraniaWyrażenia i równania w zadaniach kl. 8 – karty pracy z kluczem, matematyka
15,99 złMateriał do pobraniaSprawdzian: Wyrażenia i równania w zadaniach – grupy A i B z kluczem, matematyka, klasa 8
8,99 zł
- Tydzień 2 – dane, tabele, prawdopodobieństwo i zliczanie:
powtórka G,
zestaw „Zliczanie obiektów i prawdopodobieństwo” (
sprawdzian) oraz
zestaw „Statystyka, diagramy, wykresy i średnia arytmetyczna” (
sprawdzian).
- Tydzień 3 – zadania wieloetapowe i rozumowanie:
powtórka H i
40 zadań z rozumowania i zadań wieloetapowych.
- Tydzień 4 – rachunki, które „zamykają” zadania: liczby i potęgi:
powtórka A,
powtórka B,
40 zadań: liczby i działania,
40 zadań: potęgi i pierwiastki oraz
40 zadań: wyrażenia algebraiczne i równania.
W ostatnim miesiącu przed egzaminem sprawdzi się codzienne jedno zadanie: 30 dni do egzaminu ósmoklasisty 2027 – matematyka: zadanie dnia z kluczem. Plan na ostatni miesiąc opisaliśmy w poradniku Plan powtórek do egzaminu ósmoklasisty z matematyki na 30 dni, a procenty w zadaniach tekstowych – w poradniku Procenty na egzaminie ósmoklasisty – jak rozwiązywać zadania krok po kroku. Materiały Pierwszej Ławki są autorskie, przygotowane z pomocą narzędzi AI i sprawdzone; nie są arkuszami CKE.
Jak zbudować plan dla zadania, którego nie widzieliśmy

Zadania nieschematyczne są trudne, bo nie ma w nich „podpowiedzi” ze znanego wzoru. Można jednak mieć zawsze ten sam zestaw ruchów, do którego sięga się po kolei:
- Narysuj albo zrób tabelę. Wiele zadań tekstowych staje się czytelnych po narysowaniu odcinków, tabeli „przed i po” albo schematu.
- Wypisz, co można policzyć od razu. Często kilka wielkości da się policzyć bez niewiadomej.
- Wybierz niewiadomą dla wielkości, którą inne wyrażają prosto.
- Spróbuj prostszego przypadku. Jeśli w zadaniu pojawiają się duże liczby, podstaw małe i zobacz, jak działa zależność.
- Szacuj. Zanim policzysz dokładnie, oszacuj, czy wynik powinien być bliżej 10 czy 100.
- Wróć do pytania. Odpowiedź ma dotyczyć tego, o co pytano.
Kontrola sensu – przykłady ze sprawozdania CKE
CKE w podsumowaniu 2026 r. wskazuje trzy rodzaje kontroli, które uczeń powinien ćwiczyć:
- Kontrola całkowitości: liczba kartek, osób lub opakowań nie może być ułamkiem; wynik 58,5 w zadaniu o kartkach powinien skłonić do ponownej analizy.
- Kontrola zaokrąglenia: wynik 5,4 opakowania oznacza zakup 6 opakowań, nie 5.
- Kontrola ostatniego kroku: po obliczeniu liczby opakowań trzeba jeszcze obliczyć koszt, jeśli o to pytano.
Warto je ćwiczyć na zadaniach zakupowych: ile paczek, ile kursów, ile biletów. Dobrym zwyczajem jest przepisanie pytania z polecenia pod rozwiązaniem i podkreślenie odpowiedzi.
Jak trenować na czas

Po dwóch tygodniach pracy bez zegara zacznij mierzyć czas: zadanie 2-punktowe około 5 minut, 3-punktowe około 7–8 minut (to nasze orientacyjne propozycje, nie wymagania CKE; arkusz ma 125 minut na 20 zadań). Jeżeli zadanie „nie idzie” po 5 minutach, zaznacz je w arkuszu i wróć na końcu. Informator zaznacza, że pierwsze w arkuszu są zadania zamknięte, a po nich otwarte, więc można zaplanować: najpierw zamknięte w tempie, potem otwarte z odpowiednim zapasem.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 8 materiałówEgzamin ósmoklasisty 2027 z matematyki – pakiet 8 powtórek tematycznych (działy A–H)Taniej o 9,96 zł niż osobno39,99 zł
Najczęstsze pytania
Jak szybko rozpoznać, że potrzebne jest równanie?
Gdy w tekście jest nieznana liczba i dwie zależności z nią związane („o 8 więcej”, „dwa razy więcej”, „razem 40”), równanie z jedną niewiadomą zwykle jest najkrótszą drogą.
Czy trzeba robić rysunek?
W zadaniach geometrycznych i z drogą – tak. CKE zauważa, że uczniowie często korzystali z rysunków z arkusza lub robili własne szkice i że to ułatwiało analizę.
Co zrobić, gdy w zadaniu otwartym nie wiem, jak skończyć?
Zapisz wszystko, co udało się obliczyć; za istotny postęp można dostać 1 punkt, za pokonanie zasadniczych trudności – 2 punkty z 3.
Czy zadanie wieloetapowe zawsze wymaga wniosku?
Gdy polecenie pyta „czy”, „ile” albo „uzasadnij”, odpowiedź musi być sformułowana słowami; w zadaniu 16 z 2026 r. wniosek uzasadniał tezę.
Materiały do tego tematu
Powtórka H: Rozumowanie i zadania wieloetapowe – karty pracy, testy A i B, zasady oceniania.
Pakiet 8 powtórek tematycznych z matematyki (A–H).
320 zadań: 8 działów po 40 zadań z kluczem i zasadami oceniania.
30 dni do egzaminu – zadanie dnia z kluczem.
Matematyka, klasa 8 – pakiet 8 zestawów (48 kart pracy).