Jak powtórzyć lektury do egzaminu ósmoklasisty z polskiego
Krótka odpowiedź
Lektury do egzaminu ósmoklasisty z polskiego najlepiej powtórzyć według listy z informatora CKE: najpierw lektury z klas 4–6 i sześć lektur obowiązkowych z klas 7–8, potem krótsze utwory i fragmenty. Do każdej lektury warto przygotować kartę z bohaterami, wydarzeniami i tematami, które przydadzą się w wypracowaniu.

Na egzaminie ósmoklasisty z polskiego lektury pojawiają się dwa razy: w zadaniach do tekstów w części pierwszej arkusza i w wypracowaniu. Jeśli polecenie w wypracowaniu wskazuje lekturę obowiązkową, a uczeń w ogóle nie odwoła się do jej treści, dostaje 0 punktów za całą pracę – dlatego powtórka lektur to jeden z najważniejszych elementów przygotowań.
W skrócie
- Dwa miejsca na egzaminie: zadania do tekstów w części I arkusza i wypracowanie; brak odwołania do lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu to 0 punktów za całą pracę.
- Lista: pięć pozycji z klas 4–6, sześć z klas 7–8 oraz krótsze utwory i fragmenty (pełna lista niżej, według informatora CKE).
- Plan: sześć tygodni, po dwie lektury tygodniowo, każda z jedną stroną karty lektury.
- Pierwszy krok: darmowa karta pracy do lektury (np. Mały Książę) i test trzech pytań: kto, co się stało, po co.
Które lektury obowiązują na egzaminie ósmoklasisty 2027?

Informator CKE o egzaminie z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 podaje listę lektur obowiązkowych zgodną z podstawą programową (Dz.U. 2024 poz. 996).
Klasy IV–VI (pozycje książkowe poznawane w całości):
- Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa,
- Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania (komiks),
- Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa,
- Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni,
- John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem.
Klasy VII i VIII (pozycje książkowe poznawane w całości):
- Charles Dickens, Opowieść wigilijna,
- Aleksander Fredro, Zemsta,
- Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec,
- Adam Mickiewicz, Dziady część II,
- Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę,
- Juliusz Słowacki, Balladyna.
Krótkie utwory i fragmenty (klasy VII i VIII): Jan Kochanowski – wybór fraszek, wybrana pieśń, treny VII i VIII; Adam Mickiewicz – Reduta Ordona, Świtezianka, Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII); Sławomir Mrożek – Artysta; Henryk Sienkiewicz – Latarnik, Quo vadis (fragmenty); Stefan Żeromski – Syzyfowe prace (fragmenty).
Według informatora lista lektur obowiązkowych będzie zamieszczona na początku arkusza. Pełną listę na rok szkolny 2026/2027 omawia też artykuł Lektury obowiązkowe w klasach 4–8.
Czy lektury z klas 4–6 też trzeba powtórzyć?
Tak. W informatorze jest przypis, że w latach szkolnych 2024/2025 i 2025/2026 zadania dotyczące lektur z klas IV–VI odnosiły się tylko do fragmentu zamieszczonego w arkuszu. Ten przepis przejściowy nie obejmuje roku 2026/2027, dlatego bezpieczniej założyć, że uczeń musi znać całe lektury z klas 4–6, tak jak te z klas 7–8. Uczniowie czytali je kilka lat temu, więc warto zacząć powtórkę właśnie od nich.
Jak rozplanować powtórkę lektur na 6 tygodni?

Sześć tygodni wystarczy na przypomnienie wszystkich pozycji książkowych, jeśli każdego tygodnia uczeń zajmuje się dwiema lekturami:
- Tydzień 1: Akademia Pana Kleksa i Chłopcy z Placu Broni.
- Tydzień 2: Hobbit i Opowieści z Narnii, a przy okazji Kajko i Kokosz. Szkoła latania.
- Tydzień 3: Opowieść wigilijna i Mały Książę.
- Tydzień 4: Zemsta i Balladyna – dwa dramaty, dobre do porównań.
- Tydzień 5: Kamienie na szaniec i Dziady część II.
- Tydzień 6: Pan Tadeusz (wskazane księgi), Reduta Ordona, Świtezianka, Latarnik, Artysta, fragmenty Quo vadis i Syzyfowych prac, treny i fraszki.
Na każdą lekturę wystarczą dwie krótkie sesje: pierwsza na przypomnienie treści, druga na zadania i zaplanowanie argumentów do wypracowania.
Co powinna zawierać karta lektury?

Karta lektury to jedna strona, którą uczeń wypełnia samodzielnie. Na egzaminie liczy się nie streszczenie, ale umiejętność użycia lektury do tematu. Dobra karta ma pięć części:
- Autor, gatunek, czas i miejsce akcji – np. Balladyna: dramat, akcja w legendarnej przeszłości nad Gopłem.
- Bohaterowie – po dwa–trzy zdania z cechą i przykładem zachowania.
- 5–7 najważniejszych wydarzeń w kolejności.
- Tematy do wypracowania – np. przemiana bohatera, przyjaźń, poświęcenie, odpowiedzialność, władza, wina i kara.
- Gotowe argumenty – jedno zdanie tezy i konkretna sytuacja z lektury, która ją potwierdza.
Przykład z Opowieści wigilijnej: teza „Człowiek może się zmienić, jeśli zrozumie skutki swojego postępowania”. Argument: Scrooge po wizytach trzech duchów zaczyna pomagać rodzinie Cratchitów i świętuje Boże Narodzenie z siostrzeńcem.
Jak CKE ocenia odwołanie do lektury w wypracowaniu?
Według informatora CKE każdy temat wypracowania wymaga odwołania do lektury obowiązkowej lub do utworu wybranego przez ucznia. Wypracowanie, w którym uczeń w ogóle nie odwołał się do treści lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu, otrzymuje 0 punktów za całą wypowiedź. Informator zaznacza też, że samo przywołanie imienia bohatera nie jest funkcjonalnym wykorzystaniem utworu.
W kryterium kompetencji literackich i kulturowych punkty zależą od tego, czy odwołanie do lektury jest funkcjonalne, czyli czy służy realizacji tematu. Uczeń nie musi opowiadać całej fabuły, ale musi pokazać sytuację z utworu i wyjaśnić, jak łączy się z tezą albo z historią w opowiadaniu. Za utwór literacki w wypracowaniu nie uznaje się powieści obrazkowej, mangi, scenariusza filmowego ani gry komputerowej.
Więcej o kryteriach rozprawki i opowiadania piszemy w artykule Wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty.
Jak sprawdzić, czy uczeń zna lekturę?

Najprostszy test to trzy pytania do każdej lektury:
- Kto? – Wymień trzech bohaterów i jedną cechę każdego z nich.
- Co się stało? – Opowiedz w pięciu zdaniach najważniejsze wydarzenia.
- Po co? – Do jakiego tematu wypracowania pasuje ta lektura i jakim przykładem to pokażesz?
Przykładowe odpowiedzi do Zemsty: Cześnik Raptusiewicz – porywczy, Rejent Milczek – fałszywie pokorny, Wacław – zakochany w Klarze. Temat: „Czy kłótnia może przynieść coś dobrego?” – spór o mur kończy się ślubem Wacława i Klary, a wrogowie muszą się pogodzić.
Dobrym sprawdzianem znajomości lektur są też arkusze próbne – w części pierwszej pojawiają się fragmenty utworów, a w drugiej temat z poleceniem odwołania do lektury.
Który materiał na jakim etapie nauki?
- Pierwsze przypomnienie wszystkich lektur:
Lektury obowiązkowe na egzamin ósmoklasisty 2027 w pigułce – karty z zadaniami typu CKE i kluczem; dla ucznia, który po latach wraca do lektur z klas 4–6.
- Ćwiczenie jednej lektury:
40 zadań z kluczem do każdej z 19 lektur obowiązkowych – dla ucznia, który chce pracować na zadaniach w stylu egzaminu.
- Wypracowanie z lekturą:
Rozprawka i przemowienie na egzaminie, klasa 8 – dla ucznia, który uczy się używać lektury w argumentacji.
- Pełna próba:
pakiet 4 arkuszy próbnych z polskiego – dla sprawdzenia, jak lektury wracają w całym arkuszu.
Kartkówki i sprawdziany z konkretnych lektur są na stronie sprawdziany z lektur, a ogólny plan na egzamin – na stronie egzamin ósmoklasisty 2027 z języka polskiego. Przyda się też poradnik Frazeologizmy na egzaminie ósmoklasisty – jak ćwiczyć z uczniami, bo związki z mitów i Biblii łączą się z lekturami.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 19 materiałówEgzamin ósmoklasisty 2027 – wszystkie 19 lektur obowiązkowych po 40 zadań z kluczem (760 zadań)149,99 zł
- Pakiet: 4 materiałyEgzamin ósmoklasisty 2027 z języka polskiego – pakiet 4 arkuszy próbnych z powtórkami23,99 zł
Najczęstsze pytania
Czy na egzaminie ósmoklasisty mogę odwołać się do lektury spoza listy?
Tak, jeśli pozwala na to polecenie, np. „odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego”. Lektura spoza listy nie zastąpi jednak lektury obowiązkowej, której wymaga polecenie – bez odwołania do niej praca dostaje 0 punktów.
Czy wiersze z listy też trzeba znać na pamięć?
Nie. Według informatora zadania nie sprawdzają znajomości treści konkretnego wiersza, ale umiejętność analizy i interpretacji tekstu poetyckiego.
Które księgi „Pana Tadeusza” obowiązują?
Księgi I, II, IV, X, XI i XII. W części pierwszej arkusza zadania dotyczą fragmentów z tych ksiąg, a w wypracowaniu uczeń może odwołać się do całego utworu.
Czy wystarczy przeczytać streszczenie?
Streszczenie pomaga przypomnieć fabułę, ale nie daje szczegółów, które w wypracowaniu robią różnicę: konkretnych scen, słów bohaterów, motywacji. Najlepiej połączyć streszczenie z powrotem do kluczowych fragmentów tekstu.
Ile wyrazów musi mieć wypracowanie?
Co najmniej 200 wyrazów. Według informatora praca, która ma 180 wyrazów lub mniej, jest oceniana tylko w części kryteriów, a w pozostałych dostaje 0 punktów.
Podsumowanie
Powtórkę lektur najlepiej rozłożyć na sześć tygodni i do każdej lektury przygotować kartę z bohaterami, wydarzeniami, tematami i gotowymi argumentami. Następny krok: wybierz dwie lektury na pierwszy tydzień, wypełnij karty i sprawdź się trzema pytaniami. Cały egzamin opisuje poradnik Egzamin ósmoklasisty 2027 – terminy, czas i punktacja.