Lektury obowiązkowe w klasach 4–8 w roku 2026/2027
Krótka odpowiedź
W roku 2026/2027 klasa 4 uczy się według nowej podstawy programowej (Dz.U. 2026 poz. 378), która nie ma listy lektur obowiązkowych – uczniowie czytają w roku co najmniej cztery dłuższe teksty literackie wybrane z nauczycielem. Klasy 5–8 korzystają z listy lektur obowiązkowych z podstawy z 2017 r. w brzmieniu z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996) i to ona obowiązuje na egzaminie ósmoklasisty 10 maja 2027 r. W wypracowaniu na egzaminie trzeba odwołać się do lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu – bez tego praca dostaje 0 punktów.

W skrócie
- W roku 2026/2027 obowiązują dwie podstawy programowe: nowa (Dz.U. 2026 poz. 378) w klasie 4 i dotychczasowa z 2017 r. w brzmieniu z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996) w klasach 5–8.
- Klasa 4 nie ma listy lektur obowiązkowych – uczniowie czytają co najmniej cztery dłuższe teksty wybrane z nauczycielem.
- Klasy 5–8 mają listę lektur obowiązkowych; to ona obowiązuje na egzaminie ósmoklasisty 10 maja 2027 r.
- W wypracowaniu na egzaminie trzeba odwołać się do lektury obowiązkowej z polecenia – inaczej praca dostaje 0 punktów.
- Gotowe sprawdziany i cykle lekcji do lektur: sekcja „Gotowe materiały do tego tematu” niżej.
W roku szkolnym 2026/2027 w szkole podstawowej obowiązują jednocześnie dwie podstawy programowe. Od tego, w której klasie jest uczeń, zależy, czy ma listę lektur obowiązkowych, czy czyta książki wybrane razem z nauczycielem. Poniżej zebrano najważniejsze informacje dla polonistów i rodziców.
Która podstawa programowa obowiązuje w roku 2026/27?
Od 1 września 2026 r. weszła w życie nowa podstawa programowa (rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 378, tzw. Reforma26). W roku 2026/27 obejmuje ona tylko klasy 1 i 4.
Klasy 5, 6, 7 i 8 uczą się dalej według podstawy z 2017 r. w brzmieniu z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996). Nowa podstawa będzie wchodzić rok po roku:
- 2027/28 – klasy 4 i 5,
- 2028/29 – klasy 4–6,
- 2029/30 – klasy 4–7,
- 2030/31 – wszystkie klasy.
Jakie lektury są w klasie 4?

Klasa 4 w roku 2026/27 to pierwszy rocznik na nowej podstawie. Nowa podstawa nie zawiera listy lektur obowiązkowych dla klas 4–6. Uczniowie mają przeczytać w każdym roku szkolnym co najmniej cztery dłuższe teksty literackie (książki), które nauczyciel wybiera razem z klasą. Pomocą jest lista przykładowych tekstów do omówienia w klasach 4–8, ale można wybierać także spoza niej.
Nowa podstawa wskazuje natomiast kilka obowiązkowych tekstów kultury dla klas 4–6. Są to:
- Biblia – opowieść o stworzeniu świata, przypowieść o miłosiernym Samarytaninie i przypowieść o synu marnotrawnym,
- mity greckie – o stworzeniu świata, o Syzyfie, o Dedalu i Ikarze, o Demeter i Korze,
- wybrane baśnie i legendy,
- Mazurek Dąbrowskiego – Józef Wybicki,
- Rota – Maria Konopnicka.
Mazurek Dąbrowskiego i Rotę najczęściej omawia się przed 11 listopada. Gotowe lekcje z kartami pracy są w cyklu na Święto Niepodległości dla klasy 4 i
cyklu dla klas 5–6.
Co to zmienia w praktyce? Opowieści z Narnii czy Chłopcy z Placu Broni są na liście przykładowych tekstów, a Akademię Pana Kleksa można wybrać spoza listy. Wszystkie nadal mogą być czytane w klasie 4, ale jako książki wybrane, a nie lektury obowiązkowe. Nauczyciel ma więcej swobody, a rodzic nie powinien szukać jednej „oficjalnej listy” dla klasy 4. Warto po prostu zapytać polonistę, które książki wybrano na ten rok.
Jakie lektury są w klasach 5 i 6?

Klasy 5 i 6 uczą się według podstawy w brzmieniu z 2024 r. Obowiązkowe w całości dla etapu klas 4–6 są:
- Akademia Pana Kleksa – Jan Brzechwa,
- Kajko i Kokosz. Szkoła latania – Janusz Christa,
- Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa – Clive Staples Lewis,
- Chłopcy z Placu Broni – Ferenc Molnár,
- Hobbit, czyli tam i z powrotem – John Ronald Reuel Tolkien.
Do tego dochodzą krótsze utwory i fragmenty, m.in. wybrane opowiadania z Mikołajka, bajki Ignacego Krasickiego, fragmenty Pana Tadeusza, Mazurek Dąbrowskiego, Rota, wybrane mity greckie, fragmenty Biblii, podania, legendy i baśnie oraz wiersze wskazanych poetów.
Uwaga: w 2024 r. z listy wykreślono m.in. W pustyni i w puszczy i Katarynkę. Nie są już obowiązkowe.
Jeśli część lektur z klas 4–6 przeczytano wcześniej, w klasie 5 i 6 zostają te, których jeszcze nie omawiano. Rozkład między klasy ustala szkoła.
Jakie lektury są w klasie 7 i 8?

Dla klas 7–8 lektury obowiązkowe w całości to:
- Opowieść wigilijna – Charles Dickens,
- Zemsta – Aleksander Fredro,
- Kamienie na szaniec – Aleksander Kamiński,
- Dziady cz. II – Adam Mickiewicz,
- Mały Książę – Antoine de Saint-Exupéry,
- Balladyna – Juliusz Słowacki.
Krótsze utwory i fragmenty:
- fraszki, wybrana pieśń oraz treny VII i VIII – Jan Kochanowski,
- Reduta Ordona, Świtezianka i Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII) – Adam Mickiewicz,
- Artysta – Sławomir Mrożek,
- Latarnik i Quo vadis (fragmenty) – Henryk Sienkiewicz,
- Syzyfowe prace (fragmenty) – Stefan Żeromski.
Oprócz tego uczniowie czytają lektury uzupełniające: w klasach 4–6 co najmniej dwie, a w klasach 7–8 co najmniej jedną w roku.
Lektury na egzamin ósmoklasisty 2027
Egzamin z języka polskiego odbędzie się 10 maja 2027 r. Sprawdza on wymagania z podstawy w brzmieniu z 2024 r., więc reforma z 2026 r. nie zmienia na razie listy lektur egzaminacyjnych. Pierwszy egzamin według nowej podstawy przewidziano na 2031 r.
Na egzaminie obowiązują lektury obowiązkowe z klas 4–8 wymienione wyżej (według podstawy z 2024 r.). Z klas 7–8 sprawdzane są też krótsze utwory i fragmenty, a z klas 4–6 – tylko książki czytane w całości (krótsze utwory z klas 4–6 nie są sprawdzane). Lista lektur obowiązkowych jest drukowana na początku arkusza egzaminacyjnego. W wypracowaniu uczeń musi odwołać się do lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu. Jeśli w ogóle tego nie zrobi, cała praca dostaje 0 punktów.
Ważna zmiana dla rocznika 2027: dotychczasowy wyjątek, według którego zadania o lekturach z klas 4–6 opierały się tylko na fragmencie wydrukowanym w arkuszu, dotyczył tylko lat szkolnych 2024/25 i 2025/26. Bezpieczniej więc założyć, że ósmoklasista powinien znać całe lektury z klas 4–6, a nie tylko ich fragmenty. Przed powtórką warto wrócić do Hobbita czy Chłopców z Placu Broni.
Lektury wykreślone w 2024 r. nie są sprawdzane. Uczeń może się do nich odwołać w wypracowaniu jako do innego utworu, ale nie zastąpią one lektury obowiązkowej.
Więcej materiałów do powtórek: język polski – klasa 8.
Jak rozłożyć lektury w ciągu roku?

Kilka prostych wskazówek:
- Zacznij od kalendarza. Opowieść wigilijna dobrze pasuje do grudnia, Dziady cz. II do listopada, a Kamienie na szaniec do okolic rocznic wojennych.
- Najdłuższe książki daj na okres bez ferii i świąt. Uczniowie mają wtedy więcej spokojnych tygodni na czytanie.
- Między dwiema dużymi lekturami zostaw co najmniej 4–5 tygodni. W tym czasie można omawiać krótsze utwory.
- W klasie 8 zaplanuj omawianie lektur do lutego lub marca. Ostatnie tygodnie przed egzaminem zostaw na powtórkę.
- Podaj uczniom i rodzicom terminy na początku roku. Łatwiej wtedy zdobyć książkę w bibliotece.
Jak sprawdzić znajomość lektury?
Najczęściej stosuje się trzy sposoby, które dobrze się uzupełniają.
Kartkówka z treści
Krótka, 10–15 minut, na początku omawiania. Sprawdza, czy uczeń przeczytał książkę: bohaterowie, miejsca, kolejność zdarzeń. Pytania powinny dotyczyć szczegółów, których nie ma w krótkich streszczeniach.
Sprawdzian z lektury
Na koniec omawiania. Łączy pytania o treść z pytaniami o problematykę i krótką wypowiedź pisemną. Dobrze mieć dwie grupy, A i B. W Pierwszej Ławce są gotowe sprawdziany z lektury z kluczem, np.:
*Zemsta* – sprawdzian,
*Balladyna* – sprawdzian,
*Kamienie na szaniec* – sprawdzian,
*Mały Książę* – sprawdzian,
*Hobbit* – sprawdzian,
*Kajko i Kokosz. Szkoła latania* – sprawdzian,
*Pan Tadeusz* – sprawdzian.
Cykl lekcji
Przy dłuższych lekturach sprawdza się cykl kilku lekcji zakończony sprawdzianem. Uczeń poznaje utwór krok po kroku, a nauczyciel widzi, kto czyta na bieżąco. Gotowe cykle to m.in.:
*Dziady* cz. II – cykl 6 lekcji (jest też
sprawdzian),
*Opowieść wigilijna* – cykl dla klasy 7 (oraz
sprawdzian),
*Chłopcy z Placu Broni* – cykl dla klasy 5 (oraz
sprawdzian),
*Akademia Pana Kleksa* – cykl dla klasy 4 (oraz
sprawdzian),
*Opowieści z Narnii* – sprawdzian.
Wszystkie materiały z polskiego dla danej klasy: klasa 4, klasa 7.
Gotowe materiały do tego tematu
Poza pojedynczymi sprawdzianami i cyklami wymienionymi wyżej, do całej listy lektur przydadzą się zestawy zbiorcze:
Sprawdziany z lektur – pakiet 35 lektur szkoły podstawowej – sprawdziany A i B, kartkówki i karty lektur do 35 lektur klas 4–8; dla nauczyciela, który chce mieć całą listę z kluczami.
Pakiet do pobraniaSprawdziany z lektur – pakiet 35 lektur szkoły podstawowej z kartami lektur
79,99 złtaniej o 111,89 zł
Sprawdziany z lektur, klasa 8 – pakiet 17 lektur – komplet sprawdzianów z kartami lektur na ostatni rok przed egzaminem.
Pakiet do pobraniaSprawdziany z lektur, klasa 8 – pakiet 17 lektur z kartami lektur
39,99 złtaniej o 71,94 zł
Cykle lekcji z polskiego, klasy 7–8 – pakiet 14 cykli – scenariusze, karty pracy i sprawdziany do lektur obowiązkowych klas 7–8.
Cykle lekcji z polskiego, klasy 4–6 – pakiet 13 cykli – gotowe lekcje do książek, mitów i tekstów kultury z klas 4–6.
Wszystkie sprawdziany z lektur zebrano na stronie sprawdziany z lektur. Przed egzaminem przyda się też poradnik Jak powtórzyć lektury do egzaminu ósmoklasisty z polskiego, a o terminach i punktacji – Egzamin ósmoklasisty 2027 – terminy, czas i punktacja. Dobrym uzupełnieniem klasy 4 jest „Akademia pana Kleksa” – jak omówić lekturę w klasie 4.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 14 materiałówCykle lekcji z polskiego, klasy 7–8 – pakiet 14 cykli: wszystkie lektury obowiązkowe, „Świtezianka”, przemówienie149,99 zł
- Pakiet: 35 materiałówSprawdziany z lektur – pakiet 35 lektur szkoły podstawowej z kartami lekturTaniej o 111,89 zł niż osobno79,99 zł
Pobierz za darmo fragment (PDF)Sprawdziany z lektur klas 4–8
Najczęstsze pytania
Czy w klasie 4 w roku 2026/27 są lektury obowiązkowe?
Nie ma listy obowiązkowych książek. Uczniowie czytają co najmniej cztery książki w roku, wybrane z nauczycielem. Obowiązkowe są tylko wskazane teksty kultury, np. wybrane mity, fragmenty Biblii, Mazurek Dąbrowskiego i Rota.
Czy W pustyni i w puszczy jest jeszcze lekturą obowiązkową? Nie. Powieść wykreślono z listy lektur obowiązkowych w 2024 r. Jest teraz na liście przykładowych lektur uzupełniających.
Czy reforma 2026 zmienia lektury na egzamin ósmoklasisty 2027?
Nie. Egzamin w latach 2027–2030 sprawdza podstawę w brzmieniu z 2024 r.
Czy na egzaminie trzeba znać lektury z klas 4–6?
Tak. Należą do lektur obowiązkowych, a w 2027 r. warto znać je w całości, nie tylko z fragmentów.
Ile lektur uzupełniających trzeba przeczytać?
Według podstawy z 2024 r. co najmniej dwie w roku w klasach 4–6 i co najmniej jedną w roku w klasach 7–8.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. – nowa podstawa programowa (Dz.U. 2026 poz. 378)
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. – zmiana podstawy programowej (Dz.U. 2024 poz. 996)
- CKE – Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego od 2024/2025
- CKE – Komunikat o harmonogramie egzaminów w 2027 r.
- CKE – Informacja o sposobie organizacji egzaminu ósmoklasisty 2027
- Portal Oświatowy – nowe podstawy programowe opublikowane