Jak oceniać wypowiedź pisemną na E8 i maturze – kryteria CKE
Krótka odpowiedź
CKE ocenia wypowiedź pisemną według stałych kryteriów z informatorów: wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty z polskiego to 20 z 45 punktów, e-mail na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego – 10 z 55, wypracowanie na maturze podstawowej z polskiego – 35 z 60, a wypowiedź pisemna na maturze podstawowej z angielskiego – 12 punktów. Wypracowanie na E8 musi mieć co najmniej 200 wyrazów, a na maturze 300 wyrazów. Brak lektury obowiązkowej daje zero w kryterium realizacji tematu (na maturze – warunków formalnych), a w efekcie zero za całą pracę.

Wypowiedź pisemna to na egzaminie ósmoklasisty 20 z 45 punktów z polskiego i 10 z 55 punktów z angielskiego, a na maturze podstawowej 35 z 60 punktów z polskiego i 12 punktów z angielskiego. Egzaminatorzy CKE oceniają ją według stałych kryteriów z informatorów, a nie ogólnego wrażenia. Jeśli nauczyciel sprawdza prace tak samo, uczeń od pierwszej próby wie, za co traci punkty. Poniżej cztery tabele kryteriów na egzamin 2027, zasady, które zerują pracę, i błędy, które najczęściej kosztują punkty w sprawozdaniach CKE.
W skrócie
- Cztery wypowiedzi, cztery tabele: wypracowanie na E8 (20 punktów, min. 200 wyrazów), e-mail na E8 z angielskiego (10 punktów, 50–120 wyrazów), wypracowanie na maturze PP z polskiego (35 punktów, min. 300 wyrazów) i wypowiedź na maturze PP z angielskiego (12 punktów, 80–130 wyrazów).
- Co zeruje pracę: zero w kryterium realizacji tematu (np. brak lektury obowiązkowej) albo zero za treść w angielskim oznacza zero za całe zadanie.
- Za krótka praca: poniżej limitu ocenia się tylko część kryteriów.
- Jak sprawdzać: policz wyrazy, oceniaj każde kryterium osobno i oddawaj pracę z tabelą punktów.
Jak CKE ocenia wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty?

Praca ma co najmniej 200 wyrazów, formę wskazaną w poleceniu (opowiadanie twórcze albo rozprawka lub przemówienie) i odwołanie do lektury obowiązkowej. Punktacja z informatora CKE:
- Realizacja tematu wypowiedzi – 0–2 pkt. Forma zgodna z poleceniem, wszystkie elementy tematu, odwołanie do wskazanej lektury.
- Elementy twórcze (opowiadanie) albo elementy retoryczne (rozprawka, przemówienie) – 0–5 pkt. W opowiadaniu: funkcjonalna narracja, logiczny ciąg zdarzeń i co najmniej 6 elementów twórczych (np. opis, zwrot akcji, punkt kulminacyjny, dialog, retrospekcja). W tekście argumentacyjnym: pogłębiona argumentacja, argumenty z lektur, kontekstów i doświadczenia, teza i wnioski.
- Kompetencje literackie i kulturowe – 0–2 pkt. Funkcjonalne wykorzystanie lektury, najwyżej 1–2 błędy rzeczowe na 1 punkt.
- Kompozycja tekstu – 0–2 pkt. Trójdzielna budowa, akapity, spójność, najwyżej 2–3 usterki na 1 punkt.
- Styl – 0–2 pkt. Odpowiedni do treści i formy, jednolity.
- Język – 0–4 pkt. Najpierw zakres środków językowych (szeroki, zadowalający, wąski), potem liczba błędów: 4 punkty za szeroki zakres i nie więcej niż 4 błędy, 0 punktów przy 14 lub więcej błędach.
- Ortografia – 0–2 pkt. 2 punkty do 1 błędu, 1 punkt za 2–3 błędy, 0 od 4 błędów (dla uczniów z dysleksją odpowiednio 3, 4–6 i 7 błędów).
- Interpunkcja – 0–1 pkt. 1 punkt do 9 błędów (do 11 przy dysleksji).
Zasady zerowania: praca poniżej 200 wyrazów jest oceniana tylko w kryteriach 1–3. Zero w kryterium realizacji tematu (np. inna forma, brak lektury obowiązkowej, praca nie na temat) oznacza zero w całym wypracowaniu. Praca nieczytelna, napisana w całości niesamodzielnie lub bez związku z tematem też dostaje 0.
Jak CKE ocenia e-mail na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego?

E-mail ma 50–120 wyrazów i trzy podpunkty w poleceniu. Punkty:
- Treść – 0–4 pkt. Liczy się, do ilu podpunktów uczeń się odniósł i ile rozwinął. 4 punkty wymagają odniesienia do wszystkich trzech i rozwinięcia wszystkich trzech.
- Spójność i logika wypowiedzi – 0–2 pkt.
- Zakres środków językowych – 0–2 pkt. 2 punkty za kilka precyzyjnych sformułowań obok prostych.
- Poprawność środków językowych – 0–2 pkt.
Zero za treść daje zero w całym zadaniu, 1 punkt za treść ogranicza pozostałe kryteria do 1 punktu każde. Poniżej 40 wyrazów oceniana jest tylko treść. Szczegółowo z przykładem omawiamy to w poradniku E-mail na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego.
Jak CKE ocenia wypracowanie na maturze podstawowej z polskiego?
Wypracowanie ma co najmniej 300 wyrazów, jest wypowiedzią argumentacyjną, odwołuje się do lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i dwóch kontekstów. Według informatora CKE egzaminator przyznaje punkty w czterech kryteriach:
- Spełnienie formalnych warunków polecenia – 0–1 pkt. Praca dotyczy problemu z polecenia, jest argumentacyjna i przywołuje wskazaną lekturę obowiązkową.
- Kompetencje literackie i kulturowe – 0–16 pkt. Od funkcjonalnego wykorzystania lektury obowiązkowej, drugiego utworu i dwóch kontekstów (16 punktów) do braku funkcjonalnego wykorzystania jakiegokolwiek utworu (0 punktów). Za każdy błąd rzeczowy odejmuje się 1 punkt, a błąd kardynalny w lekturze obowiązkowej zeruje pracę.
- Kompozycja wypowiedzi – 0–7 pkt: struktura 0–3, spójność 0–3, styl 0–1.
- Język wypowiedzi – 0–11 pkt: zakres i poprawność środków językowych 0–7 (szeroki zakres i do 5 błędów to 7 punktów; wąski zakres i 15–17 błędów to 2 punkty), ortografia 0–2 (2 punkty przy 0–1 błędach, 1 punkt przy 2–4, 0 od 5 błędów), interpunkcja 0–2.
Razem 35 punktów, czyli ponad połowa arkusza. Praca poniżej 300 wyrazów jest oceniana tylko w kryteriach 1 i 2. Zero w kryterium 1 oznacza zero w pozostałych. Do pełnej realizacji wystarczą dwa argumenty; streszczenie utworu nie jest argumentem.
Jak CKE ocenia wypowiedź pisemną na maturze podstawowej z angielskiego?
Na poziomie podstawowym to e-mail albo wpis na blogu lub forum, 80–130 wyrazów, cztery podpunkty w poleceniu. Punkty:
- treść – 0–5 pkt (odniesienie i rozwinięcie każdego z czterech podpunktów),
- spójność i logika – 0–2 pkt,
- zakres środków językowych – 0–3 pkt,
- poprawność środków językowych – 0–2 pkt.
Razem 12 punktów. Praca poniżej 80 wyrazów jest oceniana tylko w kryterium treści, a zero za treść zeruje całe zadanie. W sprawozdaniu z matury 2026 średni wynik za wypowiedź pisemną PP wyniósł 80%, więc to zadanie, na którym uczniowie z reguły zyskują. Więcej w poradniku Wypowiedź pisemna na maturze z angielskiego 2027.
Jakie błędy najczęściej kosztują punkty?

Z zasad oceniania i sprawozdań CKE wynika powtarzalna lista:
- Streszczenie zamiast argumentu. Uczeń opowiada fabułę lektury, ale nie wiąże jej z tezą. Na E8 obniża to elementy retoryczne, na maturze kompetencje literackie.
- Brak lektury obowiązkowej lub lektura spoza listy. Na obu egzaminach to zero w kryterium realizacji tematu i w efekcie zero za pracę.
- Za krótka praca. Poniżej 200 wyrazów na E8 i 300 na maturze ocenia się tylko pierwsze kryteria; w angielskim poniżej 40 (E8) i 80 wyrazów (matura) tylko treść.
- Podpunkt zrealizowany jednym prostym zdaniem. W e-mailu liczy się rozwinięcie, czyli dodatkowa informacja do każdego podpunktu, a jedno zdanie nie może realizować dwóch podpunktów.
- Błędy rzeczowe. Pomylone imię bohatera lub autor to na maturze minus 1 punkt za każdy błąd, a błąd kardynalny (np. przypisanie lektury innemu autorowi) zeruje pracę.
- Jeden akapit. Brak podziału na wstęp, rozwinięcie i zakończenie obniża kompozycję i spójność.
- Powtórzenia i wąski zakres słownictwa. Przy wąskim zakresie środków nawet bezbłędna praca nie dostanie maksimum za język.
Jak sprawdzać prace w klasie tak jak egzaminator?

- Policz wyrazy i sprawdź formę, zanim zaczniesz czytać. To decyduje, które kryteria w ogóle oceniasz.
- Oceniaj każde kryterium osobno i wpisuj punkty w tabelę na marginesie, np. „RT 2, ET 3, KL 1, K 2, S 2, J 3, O 1, I 1 = 15/20”.
- Zaznaczaj błędy językowe, ortograficzne i interpunkcyjne różnymi symbolami, żeby uczeń widział, do której tabeli trafiły.
- Sprawdzajcie we dwoje co piątą pracę. Rozbieżności pokazują, które kryterium zespół rozumie inaczej.
- Oddawaj pracę z tabelą punktów, nie z samą oceną. Uczeń porównuje ją z kryteriami i wie, co poprawić w następnej pracy.
W materiałach Pierwszej Ławki do każdej wypowiedzi pisemnej dołączona jest tabela kryteriów w układzie CKE, np. w kartach do e-maila na E8 i w zestawach do wypracowania maturalnego:
argumenty z lektur obowiązkowych oraz
kompozycja i język. Pełne arkusze z zasadami oceniania są w
pakiecie arkuszy E8 z polskiego i
pakiecie arkuszy maturalnych PP.
Materiał do pobraniaMatura 2027 z polskiego (poziom podstawowy) – najczęstsze zadania: Wypracowanie PP – argumenty z lektur obowiązkowych
12,99 złMateriał do pobraniaMatura 2027 z polskiego (poziom podstawowy) – najczęstsze zadania: Wypracowanie PP – kompozycja i język
12,99 złPakiet do pobraniaEgzamin ósmoklasisty 2027 z języka polskiego – pakiet 4 arkuszy próbnych z powtórkami
23,99 zł
Który materiał na jakim etapie nauki?
- E8 z polskiego, wypracowanie:
Rozprawka i przemówienie na egzaminie – zestaw kart pracy, klasa 8 – karty z tabelą kryteriów; dla klasy, która uczy się pisać tekst argumentacyjny.
- E8 z angielskiego, e-mail:
Repetytorium E8: wypowiedź pisemna – karty z kluczem i powtórką; dla ucznia, który ćwiczy rozwijanie podpunktów.
- Matura PP z polskiego:
pakiet arkuszy maturalnych PP z polskiego – pełne arkusze z zasadami oceniania; dla ucznia, który chce przećwiczyć wypracowanie w warunkach egzaminu.
- Matura z angielskiego:
komplet wypowiedzi pisemnych na maturę z angielskiego – dla ucznia, który powtarza wszystkie formy.
Strony z całą ofertą na egzaminy: egzamin ósmoklasisty 2027 z języka polskiego i matura 2027 z polskiego. Przydadzą się też poradniki Wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty: rozprawka czy opowiadanie? i Matura ustna z polskiego 2027 – jak przygotować uczniów.
Materiały do tego tematu
- Pakiet: 4 materiałyMatura 2027 z języka polskiego (poziom podstawowy) – pakiet 4 arkuszy próbnych z zasadami oceniania37,99 zł
- Pakiet: 4 materiałyEgzamin ósmoklasisty 2027 z języka polskiego – pakiet 4 arkuszy próbnych z powtórkami23,99 zł
Najczęstsze pytania
Ile punktów jest za wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty?
20 z 45 punktów z polskiego: realizacja tematu 2, elementy twórcze lub retoryczne 5, kompetencje literackie 2, kompozycja 2, styl 2, język 4, ortografia 2, interpunkcja 1.
Ile punktów jest za wypracowanie na maturze podstawowej?
35 z 60: warunki formalne 1, kompetencje literackie i kulturowe 16, kompozycja 7, język 11. Minimum to 300 wyrazów.
Co się dzieje, gdy praca jest za krótka?
Na E8 poniżej 200 wyrazów ocenia się tylko kryteria 1–3, na maturze poniżej 300 wyrazów tylko warunki formalne i kompetencje literackie. W angielskim poniżej 40 (E8) lub 80 wyrazów (matura PP) tylko treść.
Czy błąd rzeczowy zeruje pracę?
Na maturze zwykły błąd rzeczowy to minus 1 punkt za kompetencje literackie, a błąd kardynalny w lekturze obowiązkowej zeruje pracę. Na E8 przy 1–2 błędach rzeczowych uczeń dostaje 1 punkt za kompetencje literackie zamiast 2.
Czy uczeń z dysleksją ma inne kryteria?
Tak, w ortografii i interpunkcji. Na E8 2 punkty za ortografię dostaje do 3 błędów (zamiast 1), a punkt za interpunkcję do 11 błędów (zamiast 9).
Podsumowanie
Wszystkie cztery wypowiedzi pisemne oceniane są według stałych tabel, więc prace w klasie warto sprawdzać tak samo: najpierw długość i forma, potem kryteria po kolei. Następny krok: weź jedną pracę ucznia, policz wyrazy i wpisz punkty w tabelę kryteriów, a potem omów z nim, gdzie tracił punkty. Do ćwiczeń z gotowymi kryteriami wybierz materiał z sekcji powyżej.
Źródła
- CKE – Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego (kryteria oceniania wypracowania)
- CKE – Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego (kryteria oceniania e-maila)
- CKE – Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego, poziom podstawowy (zasady oceniania wypracowania)
- CKE – Egzamin maturalny w Formule 2023: informatory (język angielski, kryteria wypowiedzi pisemnej)
- CKE – Sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2026: język polski
- CKE – Sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2026: języki obce
- CKE – Komunikat dyrektora CKE z 20.08.2026 o harmonogramie egzaminów w 2027 r.